Problemowe dziecko? Dojrzewanie nie jest temu winne!
Dzieci, które zaczęły dojrzewać szybciej od swoich rówieśników, mają większe problemy z nawiązywaniem relacji nawet z dorosłymi. Okazało się, że przyczyna tego problemu sięga dużo wcześniej, niż dotąd przypuszczaliśmy. Jeśli u swoich 4 czy 5-letnich dzieci zauważycie niepokojące zachowanie czy problemy emocjonalne, to prawdopodobne jest, że Wasz potomek przedwcześnie wkroczy w okres dojrzewania.
Okres dojrzewania wiąże się zazwyczaj z niestabilnością emocjonalną, stresem dla nastolatków i ich rodziców. Naukowcy już dawno odkryli, że dzieci dojrzewające wcześniej niż ich rówieśnicy, mają większe problemy na wielu płaszczyznach życia. Nowe badania pokazują, że przedwczesne dojrzewanie można przewidzieć na podstawie obserwacji zachowania małych dzieci Naukowcy z Australii zbadali 3491 dzieci, które podzielono na grupy wyodrębnione na podstawie płci. Obserwacje rozpoczęto, gdy dzieci były w wieku 4 lat, a zakończono, gdy ukończyły 11. Co 2 lata badacze odwiedzali ich domy, oceniali sposób zachowania, a opiekunowie (głównie rodzice) wypełniali ankiety dotyczące zachowania swoich dzieci. Zadaniem opiekunów wypełniających ankietę było określenie, na podstawie typowych zmian w wyglądzie ciała, w jakiej fazie okresu dojrzewania znajduje się ich potomek. W rezultacie badania okazało się, że 16% badanych dziewcząt i 6% badanych chłopców wstąpiło w okres dojrzewania już w wieku 8-9 lat.
Istnieją teorie, które trudności w dorosłym życiu wyjaśniają problemami powstałymi w okresie dojrzewania. Naukowcy z Murdoch Childrens Research Institute w Melbourne w Australii odkryli, że przyczyny trudności uwidaczniają się w dużo młodszym wieku. W wyniku długoletnich obserwacji wykazano, że osoby przedwcześnie dojrzewające i przejawiające trudności w wieku dorosłym, miały też trudności w relacjach z rówieśnikami oraz sprawiały kłopoty podczas zajęć szkolnych już w wieku 5 lat. Dzieci w tym właśnie wieku przesadnie reagowały, były zbyt niecierpliwe oraz o wiele bardziej agresywne i wolały bawić się w samotności. Związek między przedwczesnym dojrzewaniem a zdrowiem psychicznym pojawia się jeszcze na długo przed okresem dojrzewania, twierdzi badacz George Patton. Istnieją hipotezy, które zakładają, że z problemami w dojrzewaniu wiążą się choroby psychiczne w wieku późniejszym, Patton dodaje, że w pierwszej fazie okresu dojrzewania młode osoby pozbawione są samokontroli i nie potrafią powstrzymywać swoich impulsywnych reakcji. Z tego właśnie powodu bardzo wiele problemów społecznych, emocjonalnych i behawioralnych (dotyczących zachowania) dotyka osoby w okresie dojrzewania. Nie wyłączając też depresji, stanów lękowych, agresywnego zachowania czy nadużywania substancji psychoaktywnych. Im wcześniej zaczyna się pierwsza faza dojrzewania, tym gorsze są jej konsekwencje. Badanie obala wcześniejsze teorie, zgodnie z którymi dopiero okres dojrzewania powoduje szereg zmian w zachowaniu, twierdzi Jay Giedd, psychiatra z Narodowego Instytutu Zdrowia w Maryland. Giedd nie uczestniczył w badaniu, ale zainteresowały go wyniki. Dodaje również, że wyniki badań przynoszą ze sobą kolejne pytania. Na przykład: Jakie czynniki wpływają na pojawienie się niechcianego zachowania? Czy problematyczne zachowanie we wczesnych latach może spowodować wystąpienie przedwczesnego dojrzewania? Jedna z badaczy, Fiona Mensah, w kolejnej fazie badań skupiła się na analizie środowiska, w którym wychowywane jest dziecko. Czy dzieci nie narodziły się przed czasem, w jakim środowisku i sąsiedztwie dorastały oraz czy otoczenie mogło mieć wpływ na ich późniejszy rozwój psychiczny. Doszliśmy do wniosków, że dzieci, które zaczęły przedwcześnie dojrzewać, mają większe ryzyko wystąpienia problemów psychicznych niż ich rówieśnicy. Dotyczy to zwłaszcza dziewcząt, mówi Patton. Uważa on, że dzieci te są wyjątkowo wrażliwe i niestabilne emocjonalnie jeszcze przed okresem dojrzewania. Ze swoją wrażliwością wkraczają w trudny okres dojrzewania. Ich niestosowne zachowanie nie powinno zatem dziwić. Możecie sobie wyobrazić, jak byście się czuli, gdybyście musieli zmierzyć się z dojrzewaniem swojego ciała mając 8 lat?- ilustruje problemy dzieci Mensah. Problematyczne zachowanie zostało zauważone już u 4letnich dzieci. Wyglądało na to, że rozwój tych dzieci podążał w innym kierunku niż u powstałych, opisuje Patton. Zespół uczonych obserwował kilku chłopców, którzy weszli przedwcześnie w okres dojrzewania i mieli podobne problemy psychospołeczne, co dziewczynki. Dodatkowo nie potrafili zapanować nad swoim zachowaniem i mieli przesadzone reakcje. Patton zdecydował, że zbada, czy istnieje związek między tego typu zachowaniami a pochodzeniem etnicznym dzieci, ich ewentualną nadwagą lub sytuacją rodzinną i ekonomiczną. Wiek wstępowania w okres dojrzewania zmieniał się z biegiem lat. Od czasów, gdy już rejestrowano takie dane, widoczne jest znaczne obniżenie się wieku dojrzewania. Między 1830 a 1960 r. okres dojrzewania u dziewcząt przesunął się z 17 na zaledwie 13 lat, wyjaśnia Patton. Różnicę tę można wyjaśnić lepszym odżywianiem i wyższym indeksem BMI. Od lat 60. XX w. nastąpił kolejny skok. Np. ostatnie duńskie badanie pokazało, że średni wiek początku wzrastania piersi wynosi 10 lat. Wiek pierwszej menstruacji na razie się nie zmienił. Nie można tego wyjaśnić za pomocą wskaźnika BMI, powody leżą gdzieś indziej, rozważa Patton. Uczeni starają się odkryć, czy na dojrzewanie nie ma wpływu genetyka lub środowisko, np. kontakt z niebezpiecznymi chemikaliami, zanieczyszczającymi nasz organizm. Niemniej w tej chwili są to jedynie spekulacje. Niezależnie od powodów uczeni są pewni, że dzieci, które przedwcześnie wstąpiły w okres dojrzewania, potrzebują Menstruacja przed dwunastym rokiem życia może być dla dziewczynki bardzo traumatycznym przeżyciem. Tym samym przedwczesne dojrzewanie zostawi ślad na całe życie pomocy w pokonywaniu trudności. Wyniki badania są apelem do rodziców takich dzieci- wasi potomkowie potrzebują jeszcze więcej wsparcia niż ich rówieśnicy, podkreśla Patton.
