Blog

Imię dla księżyca neptuna poszukiwane

Układ Słoneczny ciągle nas zaskakuje! Na Orbicie planety Neptun odkryto obiekt o średnicy ok. 20 km.  Nie jest to wprawdzie żaden olbrzym, ale mieści się w definicji naturalnego satelity, czyli księżyca. Ciało to oznaczono kodem S/2004 N1. Teraz trwają wielkie spory, jaką nazwę ma otrzymać.

Istnieje niezliczona ilość obiektów kosmicznych, dlatego większość z nich nosi wyłącznie nazwy przypominające oznaczenia kodowe. W przypadku Układu Słonecznego rzecz ma się jednak zupełnie inaczej. W 1973 r. przy Międzynarodowej Unii Astronomicznej powstała Grupa Robocza ds. Nomenklatury Systemu Planetarnego (ang. Working Croupfor Planetar System Nomenclature). Od tego czasu w Układzie Słonecznym przydzielono 129 nowych nazw.

Kilka obiektów wciąż czeka na swoje imiona. Wśród nich znajduje się również nowo odkryty księżyc Neptuna o wielkości Manhattanu. Planeta Neptun jest ostatnim gazowym olbrzymem w Układzie Słonecznym. Jest na tyle wielka, aby swoją grawitacją przyciągać i utrzymywać na orbicie wiele naturalnych satelitów. Do dziś odkrytych zostało 14 księżyców. Zdecydowana większość masy, która krąży wokół Neptuna, skupia się w jednym punkcie -księżycu odkrytym 10 października 1846 r. Ten olbrzym o średnicy 2,7 tys. km jest dziś oficjalnie siódmym największym księżycem w Układzie Słonecznym. Przez długi czas nazywany był po prostu „satelitą Neptuna”. Jego dzisiejsza nazwa brzmi Tryton. Oficjalnie otrzymał ją po odkryciu kolejnego naturalnego satelity Neptuna o nazwie Nereida w 1949 r. Od tamtej pory teleskopy astronomów dostrzegły jeszcze kolejnych 12 księżyców. Ostatni z nich został odkryty przez Marka Showaltera z SETI Institute. Jest to astronom, który w latach 2001 i 2012 odkrył satelity Plutona P4 i P5, które dziś noszą nazwy Kerberos i Styks. Kod nowo odkrytego satelity S/2004 N1 oznacza na razie tyle, że jest to pierwszy księżyc (S ang. satelite) Neptuna (N), który został zauważony na fotografiach w 2004 r. Prawie od razu po ogłoszeniu odkrycia podano propozycje nazwy dla nowego księżyca: Wulkan. Propozycja jest autorstwa fanów Star Treka, dla których Wulkan jest domem dla „wyższej” rasy wulkanicznej, między innymi ojca pierwszego oficera statku Enterprise, pana Spocka.

Bliższe spojrzenie na nazwy wszystkich pozostałych księżyców Neptuna pokazuje, że nazwa Wulkan musiała sprawić członkom Grupy Roboczej ds. Nomenklatury Systemu Planetarnego niemały kłopot. Wulkan to bóg mitologii rzymskiej, odpowiednik greckiego boga ognia i kowalstwa Hefajstosa. Nazwa planety Neptun pochodzi od boga morza, analogii greckiego Posejdona. Wszystkie dotychczasowe nazwy księżyców Neptuna nawiązują do postaci z mitologii greckiej, które był w jakiś sposób związane z tym bogiem mórz. Są to bowiem albo jego dzieci (Tryton, Proteusz, Despoina, Talassa), mniejsze bóstwa wodne (Najada, Nereida), konkretne imiona Nereid (Halimede, Galatea, Neso, Sao, Laomedea, Psarnathe) albo kochanki Posejdona (Larissa). Jakie imię otrzyma nowy księżyc? Ze względu na to, że Nereus i Doiis (rodzice Nereid) byli bardzo płodni, mieli co najmniej 50 córek, możemy oczekiwać, że któraś z nich odstąpi mu swoje imię.

Patrząc na spis wszystkich księżyców Układu Słonecznego, razem z naszym osamotnionym naturalnym satelitą, Ziemia przypomina ubogiego krewnego gazowych olbrzymów. Faktem jest, że „rodzinka” planet wewnętrznych, czyli tych znajdujących się bliżej Słońca, nie może pochwalić się ogromną liczbą księżyców. Marsjanie mogliby obserwować dwa naturalne satelity, a hipotetyczni Merkurianie i Wenusjanie nie zobaczyliby na swoim niebie żadnego księżyca. Jeśli oddalimy się od Słońca, gdzie znajdują się nie tylko olbrzymie planety z silną grawitacją, ale także wiele „planetarnych śmieci” z czasów tworzenia się Układu Słonecznego, zauważymy, że wokół planet krążą naprawdę astronomiczne liczby księżyców. Według naszych aktualnych danych, wokół Jowisza krąży 67 naturalnych satelitów, wokół Saturna 62, a Uran ma ich 27. Swoich satelitów mają również planety karłowate: Pluton ma ich 5, Eris 1, a Haumea 2. W różnych rejonach występowania tzw. „kosmicznych śmieci” astronomowie odnaleźli ponad 200 małych księżyców krążących wokół małych planetoid.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *