KOLEJKI LINOWE TRANSPORTEM PRZYSZŁOŚCI?

Kolejki linowe, czy to krzesełkowe czy to gondolowe, mają za sobą długą historię. Nie tylko łączą wioski górskie ze szczytami gór, lecz także służą jako romantyczne wieże widokowe nad wyżynami miejskimi.

WCZORAJ

Pierwsze kolejki linowe poruszały się po ziemi – u nas pierwsza kolej linowo-terenowa prowadziła na Górę Parkową w Krynicy i została otwarta 8 grudnia 1937r. Za najstarszy transport tego typu należałoby uznać pochylnie na Kanale Elbląskim, które służyły do przeciągania statków, zbudowane w latach 1844-1858.

Najważniejszą i pierwszą powietrzną kolejką linową w Polsce była kolejka z Kuźnic na Kasprowy Wierch w Tatrach. Otwarto ją w 1936 r, Pierwszy wyciąg dla narciarzy w Polsce powstał w 1938 r. Prowadził z Doliny Gąsienicowej na Kasprowy Wierch. Druga w Polsce kolej linowo-terenowa została wybudowana w Zakopanem w 1938 r. i prowadziła na Gubałówkę, Najstarsza górska kolejka linowa została otwarta w 1908 r. na Wetterhorn w Szwajcarii.

W tym samym czasie powstała górska kolejka linowa kabinowa w Bolzano w północnych Włoszech. Woziła turystów na szczyt góry Kohlern w południowym Tyrolu. Najstarsze próby zbudowania kolejek towarowych w Europie sięgają XVII w. Kolejki były napędzane mechanicznie i były niestabilne. Dopiero wynalezienie liny stalowej w 1834 r. oznaczało początek rozwoju transportu linowego.

DZIŚ

Najdłuższa w Polsce kolej linowa ma długość 7km. Działa w okolicy Bielawy, transportując urobek z kamieniołomu do zakładów sodowych w Janikowie, Długość trasy kolei linowej na Kasprowy Wierch wynosi 4291,59 m. i pokonuje 936 m różnicy poziomów. Najnowsza w Polsce jest kolej linowo-terenowa na Górę Żar w Międzybrodziu Żywieckim, otwarta w grudniu 2003 r. Mocarstwem kolejek linowych nazywana jest Szwajcaria. Zawdzięcza to głównie konstrukcji obrotowej kolejki linowej Rotair, które dostarczają o wiele większych wrażeń. Poza Szwajcarią kolejkami tego typu dysponują tylko USA i RPA. Ich pojemność  jest bardzo różna od sześcioosobowych gondolek aż po kabiny na 80 osób z maksymalną prędkością 10 km/h.

Najdłuższa dwukierunkowa kolejka linowa na świecie znajduje się w Chinach w Mount Tianmen. Pokonuje aż 7,5 km. Drugie miejsce należy do Armenii w górach Tatew. Kolejka prowadzi do klasztoru Tatew i jej trasa mierzy 5,7 km, prowadząc nad głęboką doliną rzeki Worotan. Najkrótsza kolejka działa od 1901 r. w Los Angeles jej trasa wynosi 96 m, a przejazd trwa 65 sekund.

JUTRO

Zapowiedzią przyszłości może być futurystyczny diabelski młyn London Eye z trzydziestoma dwoma klimatyzowanymi kabinami, umieszczonymi na kole o średnicy 135 m. Deweloperzy z firmy Poma przedstawili już pierwsze projekty połączenia linowego obu brzegów Tamizy. Jeśli w górach zacznie przybywać najnowocześniejszych typów kolejek, wkrótce do tego trendu dołączą również miasta. Uczeni uważają, że wiszące gondole są przyszłością transportu miejskiego.

Najtłoczniejsze aglomeracje, takie jak Nowy Jork, Londyn czy Hongkong, od jakiegoś czasu skracają dystanse przez wprowadzanie transportu nadziemnego. Dołączą do nich kolejne miasta w krajach rozwiniętych i rozwijających się (kompleksy urbanistyczne jak np, Lagos w Nigerii, Meksyk, Bogota i inne). W przyszłości nawet taksówki będą występować w postaci kolejek linowych. Później przyjdzie czas na poważną konstrukcję windy kosmicznej, która połączyłaby Ziemię ze stacjami kosmicznymi…