Małe wielkie informacje (2)

Czarne dziury. Skąd wziąć czarną dziurę średnich rozmiarów?

Czarne dziury występują w dwóch rozmiarach małym zaledwie ok. 10krotnie większym niż nasze Słońce, oraz ogromnym aż 10 mld razy większym od Słońca. A co z dziurami średnimi? Orbitalny teleskop rentgenowski NuSTAR zajmuje się badaniem występowania czarnych dziur, które mogłyby należeć właśnie do tej trzeciej kategorii. Największe czarne dziury dominują w centrach galaktyk ich ogromna grawitacja przyciąga do siebie okoliczną materię, ogrzewają i uwalnia silne promieniowanie rentgena. Małe czarne dziury są rozsiane po pozostałościach galaktyki i powstają podczas grawitacyjnego załamania gwiazd większych od naszego Słońca. Dotąd nie istnieje jednak zadowalające wyjaśnienie, jak powstają i dlaczego istnieją czarne dziury średnich rozmiarów, czyli wielkości ok. 100 Słońc.

Szympansy karłowate wolniej się starzeją

Szympansy karłowate (Pan paniscus) to żyjący w matriarchatach, mniejsi i spokojniejsi krewni szympansów zwyczajnych (Pan troglodytes), które wykazują o wiele większą agresywność i żyją w patriarchatach. Ostatnie badania wykazały, że oba gatunki różnią się nie tylko rozmiarami i stylem życia, lecz także tempem starzenia. Naukowcy z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej Maxa Plancka w Lipsku odkryli, że powoduje to podwyższony poziom hormonu trójjodotyroniny (T3), produkowanego przez tarczycę. Jego poziom u szympansów bonobo nie spada po osiągnięciu dojrzałości, tak jak u szympansów zwyczajnych czy ludzi. Podwyższony poziom trójjodotyroniny, oprócz spowalniania procesu starzenia, mógłby być również przyczyną ich łagodnego zachowania.  

Wyleczymy raka czerwonym winem?

Lecznicze działanie resweratrolu, substancji zawartej w skórkach winogron, więc również w czerwonym winie, zostało udowodnione w wielu badaniach. Potwierdziły one, że resweratrol działa jak antyoksydant i przeciwdziała powstawaniu nowotworów. Mniej mówi się o tym, że badania kliniczne wykazujące pozytywne działanie resweratrolu były wykonywane wyłącznie na myszach i szczurach. Resweratrol blokuje drogi komórkowe, dzięki którym mogą przeżywać komórki rakowe. Jeżeli dorosły człowiek chciałby przyjąć z winem ilość resweratrolu odpowiadającą dawce podawanej myszom, musiałby skonsumować śmiertelną ilość alkoholu. Dla pozyskania dwóch gramów substancji aktywnej należałoby wypić 2,5 tys. kieliszków wina. Niewystarczający efekt osiągają również pacjenci stosujący resweratrol w dawce 200500 mg substancji aktywnej, czyli 25 razy mniej niż myszy poddane testom laboratoryjnym.  

Nowy gatunek delfina. Kolejny członek rodziny „garbatych”

Jeśli od krywany jest nowy gatunek owadów, jest to z pewnością wzbogacenie zasobów fauny, ale nikt nie jest tym faktem zaskoczony. Owady to w większości drobne stworzenia i w trawie pod naszymi nogami mogą skrywać się tysiące nieznanych gatunków. Jeżeli jednak uczeni odkryją nowy gatunek dużego ssaka, to wielkie wydarzenie. Tak było w przypadku nieznanego gatunku delfina, który do niedawna incognito zamieszkiwał wody północnej Australii. Delfiny z rodzaju Sousa charakteryzują się długi mi garbami pod płetwą grzbietową, a ich domem są wszystkie wielkie oceany: Spokojny, Indyjski i Atlantycki. Podczas gdy atlantycki delfin jest poddawany szczegółowym badaniom, indyjsko-pacyficzna grupa tych ssaków powiększyła się o nowy gatunek.

Znalezlismy lek na AIDS? Na HIV witaminami i selenem

Odkrycie skutecznego leku przeciw AIDS jest uważane niemal za świętego Graal medycyny. Dziś istnieje już wiele substancji, które spowalniają rozwój choroby lub łagodzą jej objawy. Po kilkuletnim badaniu w jednym z krajów z największą liczbą zachorowań, Botswanie, okazało się, że rozwój choroby hamują zwykłe suplementy diety. Marianna Baum z grupą uczonych z Uniwersytetu w Miami zbadała 878 osób zakażonych wirusem HIV. Niektórym badanym podawano multiwitaminę zawierającą selen, innym tylko jedną z tych substancji, a trzeciej grupie aplikowano tylko placebo. Wyłącznie w pierwszej grupie wyniki badań poprawiły się na tyle, że pacjenci mogli przestać zażywać leki przeciwwirusowe.

Starzenie nie jest odpowiedzialne za demencję

Obumieranie komórek mózgowych może odgrywać dużo mniejszą rolę w spadku możliwości intelektualnych na starość, niż nam się dotychczas zdawało. Uczeni z Uniwersytetu Waterloo w Ontario stworzyli symulację komputerową działania mózgu, obejmującą 35 tys. sztucznych komórek, połączonych podobnie jak w mózgu człowieka. Następnie stworzyli symulację skutków obumierania podczas procesu starzenia odłączyli 20% przypadkowo wybranych komórek. Średnia liczba błędów w teście na inteligencję, wykonywanym przez model komputerowy, zwiększyła się o 1-2 pomyłki. Osoby w wieku 60 lat popełniają średnio 8 błędów więcej niż w teście, który wykonywali w wieku 20 lat. W ciągu 40 lat w mózgu obumiera zaledwie 10% komórek. Z tego też powodu naukowcy przypuszczają, że za spadek formy intelektualnej odpowiadają jeszcze inne zmiany, które zachodzą w starzejącym się mózgu.

Gorące Jowisze nie są suche

Teleskop Hubble’a odkrył obecność wody w atmosferze 5 różnych planet. Jesteśmy bardzo zadowoleni z odnalezienia śladów wody na kilku różnych planetach na raz, mówi naukowiec z NASA Avi Mandell. Odkrycia umożliwią naukowcom porównanie ilości wody na cieplejszych i chłodniejszych planetach, otwierając tym samym drzwi do kolejnych badań. Wszystkie 5 planet należy do tzw. gorących Jowiszy, czyli planet gazowych z bardzo wysokimi temperaturami. Już wcześniej spekulowano o obecności wody na tego typu obiektach, ale teraz uczeni mają w rękach pierwsze przekonujące dowody.

Pszczoły zbudowały butelkę

Po całkowitym zadomowieniu się w przemyśle, coraz tańsze drukarki 3D wkraczają w wiele nowych dziedzin. Producent szkockiej whisky Dewar’s postanowił wydrukować 3-wymiarowy szkielet butelki w ramach kampanii reklamowej nowej miodowej odmiany tego napoju. Szkielet został następnie oblepiony miodem przez pszczoły. Cały proces niósł ze sobą kilka problemów. Szablon musiał mieć kształt sześciokątów, aby pszczoły mogły wytwarzać plastry wewnątrz i na zewnątrz. Twórcy musieli również trzymać osobno królową, aby nie zaczęła składać jaj, co zmusiłoby pszczoły do wypełnienia butli miodem. Stworzenie wielkiej butelki zajęło ok. 6 tygodni. Ze względu na to, że długość życia pszczoły wynosi ok. 1 miesiąc, w budowie reklamy wzięły udział dwa komplety pszczół.

Psy rozumieją nas coraz lepiej

Psy rozumieją nasze potrzeby i pragnienia o wiele lepiej, niż przypuszczamy. Co więcej ich zdolności zrozumienia ludzi są coraz większe. Może w przyszłości nie będą potrzebowały już żadnego treningu, ale będą wypełniać polecenia swojego właściciela zupełnie automatycznie. Naukowcy z University of Dundee w Szkocji badali zachowania 24 psów. Skupiali się na ich reakcjach na polecenia ludzi. Odkryli, że psia posłuszność nie zależy tak bardzo od poziomu treningu, ale od bliskiej relacji z człowiekiem, wydającym komendę. Psy po udomowieniu przekazują posłuszeństwo wobec człowieka z pokolenia na pokolenie. Aktualnie psy akceptują ludzi jako swoich partnerów. Dlatego też instynktownie obserwują ich zachowanie i z wrodzoną intuicją starają się sprostać ich wymaganiom, tłumaczy prowadząca badanie Clara Cunningham. Naukowcy uważają, że psia empatia wobec ludzi będzie się stale rozwijać.

Zagadka pasków zebry rozwiązana

Po co zebrom paski? To pytanie zadali sobie uczeni z uniwersytetu w Queensland w Australii. Charakterystyczne paski zebry działają według nich jako ubarwienie ochronne. Gdy stado zebr rzuca się do ucieczki, dzięki efektowi optycznemu falujących pasków ich ruch jest prawie niewidoczny. Zanim drapieżnik zorientuje się w sytuacji, ofiary są już daleko od niego. Paski zebry przez długi czas stanowiły dla biologów wielką tajemnicę. Istniały np. podejrzenia, że specyficzny czarno-biały wzór może ułatwiać komunikację wewnątrzgatunkową lub umożliwiać niewidoczność po zmroku czy o świcie.