Historia lasu odczytana z map

Puszcza Białowieska to jeden z nielicznych ostańców naturalnych puszcz środkowej Europy. Jej niezwykłe walory przyrodnicze doceniono, wpisując położony na jej terenie Białowieski Park Narodowy na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Ściągający tu z całego świata naukowcy zastanawiali się, czy przez ostatnie stulecia były zachowywane charakter i rozległość obecnego kompleksu leśnego. Wcześniejsze badania palinologiczne polegające na analizie pyłków roślin zachowanych w torfowiskach           sugerowały, że zmiany były niewielkie. Zespół naukowców z Polski i Szwecji postanowił jednak sprawdzić, czy znajduje to potwierdzenie w historycznych opracowaniach kartograficznych. Artykuł na ten temat, którego pierwszą autorką jest Anna Mikusińska z szwedzkiego Órebro Unirersity, ukazał się w jednym z ostatnich numerów’ czasopisma Applied Vegetation Science.

Do poznania zmian struktury krajobrazu autorzy wykorzystali pięć historycznych map Puszczy Białowieskiej pochodzących z lat 17931936 oraz cyfrową mapę pokrycia terenu z lat19992000. Zawarte na starych mapach informacje poddano cyfrowej obróbce i przypisano im współrzędne geograficzne. Następnie prześledzono zmiany zasięgu lasów, pól uprawnych i terenów zurbanizowanych. Okazało się, że większość terenu ponad 70% niezmiennie pokrywały lasy. Co prawda w latach 17931830 ich powierzchnia zmalała, ze względu na tworzenie kolejnych pól uprawnych oraz rozbudowę wsi, jednak w XX wieku trend ten się odwrócił. Badania potwierdziły stałość krajobrazów Puszczy Białowieskiej przez ostatnie 200 lat. Udowodniły również, że analiza historycznych map jest spójna z wynikami badań palinologicznych. Stałość lasów Puszczy Białowieskiej jest kolejnym powodem do szczególnej troski o jej zachowanie. Jak się okazało, chroniąc ją, zabezpieczamy także funkcjonowanie naturalnych procesów przyrodniczych trwających nieprzerwanie od wieków.