Jak zapewnić prawidłowy wzrost dziecka?

Przyszły wzrost człowieka jest zdeterminowany już przy jego narodzinach: będzie zależał od rozwoju płodu, który mogą hamować alkohol i tytoń używane przez matkę, jak również przez zaburzenia łożyska. Nie zawsze dziecko może nadrobić opóźnienia rozwoju wewnątrzmacicznego. Ważną rolę odgrywa też dziedziczenie. Dzieci z rodzin społecznie uprzywilejowanych są wyraźnie większe od swoich rodziców. Przysadka (gruczoł usytuowany u podstawy mózgu, reagujący na polecenia płynące z podwzgórza, będącego częścią mózgu) i gruczoł tarczowy (gruczoł usytuowany w przedniej części szyi) współpracują w wytwarzaniu hormonów powodujących rośnięcie kości w dzieciństwie. W okresie dojrzewania wzrostem te ruje inny hormon, wydzielany przez korę nadnerczy (znajdujących się nad górnym biegunem nerek). Ten sam hormon wpływa na chrząstki, a więc pełni funkcję hamulca wzrostu. Dlatego dzieci szybciej osiągające dojrzałość płciową mają wzrost poniżej średniej. Hormony umożliwiają także powstanie i rozwój narządów.

Jeśli czynność gruczołów jest zaburzona, dochodzi do takich wad rozwojowych, jak karłowatość, gigantyzm lub akromegalia, czyli przerost skrajnych części ciała (rąk, stóp, głowy). Dzieci z niedoborem hormonów mogą zostać poddane terapii z użyciem hormonów syntetycznych. Jeśli zostaje ona podjęta wystarczająco wcześnie, pozwala dziecku osiągnąć prawidłowy wzrost. Należy też pamiętać o opiece nad dziećmi ciężko przezywającymi swój zbyt wysoki wzrost. Białka muszą wchodzić w skład każdego posiłku. Są one podstawowym składnikiem budowy organizmów żywych: słowo „proteina11 pochodzi z greckiego protos, oznaczającego „pierwszy”. Dwunastoletnie dziecko potrzebuje dziennie 80 g czystego białka, zarówno zwierzęcego (mięso, ryby, jaja, nabiał), jak i roślinnego (chleb, zboża). Zawarte w każdej z tych grup aminokwasy mają różną budowę, ale wszystkie są niezbędne. Zasadnicza dla życia jest również woda, uzupełniająca straty wywołane poceniem się i oddawaniem moczu.

Przeciętny wzrost populacji:
W XX w. w krajach rozwiniętych wyraźnie się zwiększył z 2 powodów. Z jednej strony następuje on wcześniej (16 letni chłopiec jest o 10 cm wyższy niż jego Dziadek w tym samym wieku). Z drugiej strony żywność jest lepszej jakości i przede wszystkim bardziej zróżnicowana. Niedożywienie było przyczyną wad fizycznych (karłowatości, małej czaszki, późnego pokwitania) i opóźnień umysłowych. Zrównoważona dieta jest u dzieci w okresie wzrostu zasadnicza, gdyż ma dostarczyć składników niezbędnych do budowy ciała zdrowego, dorosłego człowieka.

Organizm dziecka zawiera 80% wody i bardzo szybko ulega odwodnieniu. Sole mineralne, zwłaszcza wapń (którego duże ilości zawiera nabiał) i fosfor (występujący w mięsie ryb) zapewniają konieczną mineralizację szkieletu i zębów. Jod, który znajdujemy w soli morskiej, zapewnia prawidłową czynność tarczycy. Wreszcie witaminy, a zwłaszcza A i D, sprzyjają rośnięciu. Witamina A wpływa na powstawanie chrząstki. Znajduje się w maśle, marchwi… Witamina D przyczynia się do mineralizacji kości. Sam wapń nie spełnia więc swojej roli. jeśli nie towarzyszy mu ten cenny współpracownik w wystarczającej ilości tj.: 0,002  0,004 mg dziennie. Witamina D znajduje się w wątrobie dorsza, ale jest w dużych ilościach syntetyzowana w organizmie z udziałem promieniowania słonecznego. Jej niedobór powoduje krzywicę, chorobę charakteryzującą się nieharmonijnym rozwojem kośćca: kręgosłup i klatka piersiowa są zniekształcone, a nogi krzywe. Środowisko, w którym dziecko dorasta, wpływa na jego rozwój w różny sposób. Wystarczające nasłonecznienie sprzyja syntezie witaminy D w skórze. Dlatego dzieci codziennie powinny bawić się na dworze, zostawać w mieszkaniu, nawet przy brzydkiej pogodzie. Warunki socjalne i materialne oraz higiena odgrywają wielką rolę, gdyż wpływają na wszystkie inne czynniki warunkujące wzrost. Choroby przewlekłe i długotrwałe z reguły hamują wzrost i powodują utratę masy ciała, ale zazwyczaj po wyzdrowieniu wszystko wraca do normy. Najważniejszym czynnikiem psychologicznym zakłócającym rozwój dziecka i pociągającym za sobą inne złe stany psychiczne jest brak uczucia. Dziecko, które czuje się niekochane, rośnie wolno. Jeśli nie występują przyczyny somatyczne, opóźnienia w rozwoju mają zasadniczo źródła w psychice, tzn. w przypadku dziecka wiążą się z atmosferą uczuciową. jaka je otacza. Rozwód zawsze jest przez dziecko odczuwany jako wyłom w jego świecie emocjonalnym i to od najwcześniejszego okresu.