Mowa ciała
Twarz
Najbardziej wymownym elementem komunikacji niewerbalnej jest nasza twarz. Jest to najbardziej ekspresyjny element mowy ciała, który pozwala na wyrażanie wielu różnych stanów emocjonalnych. Liczba odcieni uczuć jakie można uzyskać poprzez odpowiednią mimikę twarzy jest ogromna.
Do podstawowych elementów mimiki twarzy należą przede wszystkim:
– otwieranie i zamykanie ust
– przekrzywianie ust
– nadymanie policzków
– marszczenie nosa
– marszczenie czoła
– unoszenie brwi
– mrużenie oczu
– zamykanie i otwieranie powiek
– zwężanie i rozszerzanie źrenic
W trakcie każdej rozmowy większość ludzi kieruje swój wzrok na twarz swojego rozmówcy. To, na jakiej części twarzy skupia się wzrok, wskazuje jednoznacznie na rodzaj relacji oraz charakter rozmowy. Rozmowna może mieć charakter oficjalny, towarzyski oraz intymny.
Wyróżnia się trzy typy spojrzenia:
Zawodowe
Ten typ spojrzenia obejmuje oczy i brwi rozmówcy.
Towarzyskie
Ten typ spojrzenia obejmuje oczy, nos i górną część ust.
Intymne
Ten typ spojrzenia obejmuje górną część, czyli: oczy, nos, usta oraz
dolną część: szyja, klatka piersiowa lub talia.
Oczy
Nie bez powodu mówi się, że oczy są zwierciadłem duszy. Stanowią one najbardziej wymowną część twarzy i odgrywają bardzo ważną rolę w procesie komunikacji.
O dobrej jakości komunikacji w trakcie rozmowy, decyduje w dużej mierze czas trwania kontaktu w^zrokow^ego. Jeżeli będzie on zbyt krótki może sprawić, że rozmówca poczuje się bardzo niezręcznie (np.: może odnieść wrażenie, że jest nudny, może również poczuć się winny, że rozmowna ma taki właśnie charakter). Z kolei jeżeli kontakt wzrokowy będzie zbyt długi, może wzbudzić w rozmówcy poczucie, że rzuca mu się wyzwanie, co może się skończyć atakiem werbalnym („I co się tak gapisz?”), a nawet i fizycznym („Jak się dalej będziesz na mnie tak głupio gapił, to dostaniesz w zęby.”).
Uśmiech
Uśmiechniętych ludzi uważa się za atrakcyjniejszych i bardziej optymistycznie nastawionych do życia. Uśmiech w znacznej mierze ułatwia kontakt z innymi nastawiając ich pozytywnie. Oczywiście należy zdać sobie sprawcę, że są sytuacje, w których uśmiech może być źle odebrany (np.: uśmiechanie się w^ trakcie składania kondolencji komuś, kto stracił bliskiego może być odebrane jako radość z nieszczęścia tej osoby lub ze śmierci tej drugiej).
Spontaniczny i szczery uśmiech w większości sytuacji jest doskonałym elementem ułatwiającym komunikację oraz zwiększającym atrakcyjność towarzyską. Jeżeli jednak uśmiech jest wynikiem świadomego wysiłku (na mus) może on wywrzeć negatywne wrażenie.
Sztuczny uśmiech jest bardzo łatwo odróżnić od szczerego i większość ludzi nie ma z tym problemu. Istnieją bowiem różne odmiany uśmiechu.
Do najpowszechniejszych należą:
Uśmiech górny
Charakterystyka: Rozchylone w^argi odsłaniają górne zęby. Stosowany głównie w^ rozmowie towarzyskiej i przy powitaniu przyjacielskim. W połączeniu z ciepłym kontaktem wzrokowym wzmacnia bliskie kontakty między ludźmi.
Uśmiech Mony Lisy
Charakterystyka: Wargi są złączone a kąciki ust lekko uniesione. Tajemniczy i subtelny uśmiech budujący atmosferę pełną sekretów.
Uśmiech szeroki
Charakterystyka: Szeroko otwarte usta zazwyczaj odsłaniające czubki dolnych zębów, twarz wyraża zadowolenie. Zazwyczaj uśmiech ten jest wynikiem zaistnienia zabawnej sytuacji lub opowiedzianego dowcipu.
Uśmiech „szampański”
Charakterystyka: Bardzo szeroko otwarte usta przypominające okrzyk wyrażający radość lub zaskoczenie. Zazwyczaj uśmiech ten towarzyszy (podobnie jak uśmiech szeroki) jakiejś zabawnej sytuacji czy opowiedzianemu dowcipowi lub też nieoczekiwanie otrzymanemu prezentowi.
Uśmiech fałszywy
Charakterystyka: podobny do uśmiechu górnego, ale usta złożone są w sposób sztuczny, wokół oczu pojawiają się zmarszczki, zazwyczaj uśmiech ten pojawia się, gdy ktoś jest znudzony zaistniałą sytuacją, ale nie chce tego okazać (np.: w trakcie pozowania do jakiegoś zdjęcia rodzinnego).
Uśmiech stłumiony
Charakterystyka: Usta mocno ściągnięte, widać, że osoba stara się stłumić śmiech. Zazwyczaj uśmiech ten pojawia się podczas próby zahamowania napływającej fali śmiechu z zaistniałej sytuacji lub opowiedzianego dowcipu (który nie powinien śmieszyć).
Uśmiech kwaśny
Charakterystyka: Kąciki ust ściśnięte, widać dolne i górne zęby, które stykają się ze sobą lekko. Zazwyczaj uśmiech ten pojawia się jako wynik ukrytej agresji lub zwątpienia w^e własne siły.
Uśmiech tajemniczy
Charakterystyka: Usta lekko naciągnięte, swobodne lecz nie rozchylone, kąciki ust skierowane na zewnątrz, wzrok skierowany w bok. Zazwyczaj uśmiech ten pojawia się nieświadomie w czasie wspominania jakiegoś przyjemnego wydarzenia z przeszłości (uśmiechanie się do siebie).
Gesty i ich znaczenie