1. Komunikacja werbalna i niewerbalna

Komunikacja jest procesem wymiany informacji, który kształtuje relacje między ludźmi. Sprawna umiejętność porozumiewania się, jest podstawą dobrych relacji, natomiast jej brak może prowadzić do niezrozumienia i wyobcowania.Człowiek sprawnie komunikujący się, w łatwiejszy sposób znajduje przyjaciół, łatwiej mu prowadzić interesy i zdobywać zaufanie oraz szacunek innych. Każdy, kto ma problem z komunikowaniem się z innymi, jest narażony na samotność, poczucie bezsilności w^obec problemów^ oraz brak zadowolenia z życia zawodowego czy osobistego.

Komunikujemy się przede wszystkim po to, aby zdobywać i przekazywać informacje, uczyć się, utrzymywać więzi z innymi, budować swój wizerunek, a także, aby wpływać na innych.

Komunikację dzieli się na:

Werbalną

Jest to szeroko rozumiane porozumiewanie się za pomocą wypowiedzi (ustnej, pisemnej, manualno-w/zrokowcj, itp.).

Niewerbalną

Jest to porozumiewanie się za pomocą mowy ciała (mimika, gesty,pozy, itp.)

Komunikacja werbalna i niewerbalna wzajemnie się przenikają i uzupełniają. Podczas, gdy werbalna część przekazuje informacje w postaci słownej, niewerbalna przekazuje intencje i emocje rozmówcy. Komunikacja niewerbalna stanowi 65% całego przekazu.

Proces komunikacji jest procesem dwukierunkowym, w którym w danym momencie jedna z osób mówi (jest nadawcą) a druga słucha (jest odbiorcą). Oczywiście proces ten może przebiegać nieprawidłowo prowadząc albo do błędnego przekazania komunikatu przez nadawcę (np.: niejasne wyrażanie się czy używanie zwrotów, których znaczenie zależy w dużej mierze od kontekstu sytuacyjnego), lub też do błędnego odebrania komunikatu przez odbiorcę (np.: nieuważne słuchanie czy brak zrozumienia znaczenia wypowiedzi). Zdarzają się również sytuacje, w których błąd popełnia zarówno nadawca jak i odbiorca.

Komunikacja werbalna ma określoną strukturę gramatyczną i odbywa się zgodnie z przyjętymi zasadami nie tylko gramatycznymi, ale i społecznymi. W procesie komunikacji werbalnej rozmówca wpływa na słuchacza za pomocą wypowiedzi.

Do wypowiedzi należą przede wszystkim:

–   pytania

–   polecenia

–   instrukcje

–   informacje

–     zwyczajowa formuły społeczne (np.: podziękowania, powitania, pożegnania)

Komunikacja werbalna jest całkowicie kontrolowana, dlatego łatwo jest mówić nieprawdę (wypowiadać słowa niezgodne z prawdą). O wiele trudniej kontrolować komunikację niewerbalną. Dzięki temu, baczny obserwator jest w stanie wyłapać kłamstwa, poprzez analizę niewerbalnej

części komunikatu. Komunikacja niewerbalna tworzy również pierwsze ważenie warunkując dalszy przebieg rozmowy.

Na komunikację niewerbalną składają się następujące elementy:

–  mimika

–  pantomimika

–  wygląd

–   spojrzenie

–  reakcje fizjologiczne

–  właściwości głosu

–  nietypowe dla rozmowy dźwięki (np.: westchnięcia, jęki, pomruki)

–     zagospodarowanie przestrzeni (np.: dystans między rozmówcami w czasie rozmowy)

–   otoczenie fizyczne

Komunikację dzielimy również w zależności od rodzaju kontaktu na:

Bezpośrednią

Jest to tak zwiana komunikacja „twarzą w twarz” (kiedy mamy pełny kontakt z naszym rozmówcą). W przypadku tego rodzaju komunikacji mamy dostęp do pełnej wersji komunikatu (zarówno jego werbalnej jak i niewerbalnej części).

Pośrednią

Jest to komunikacja przy pomocy jakiegoś medium transmisyjnego (np.: internet, telefon, itp.). W przypadku tego rodzaju komunikatu, mamy dostęp jedynie do niepełnej wersji komunikatu ze względu na ograniczenia danego medium transmisyjnego (np.: brak obrazu pozbawia nas niewerbalnej części komunikatu, zakłócenia utrudniają w^ odbiorze i zrozumieniu przekazywanej informacji, niska jakość obrazu i ograniczone pole obserwacyjne nie pozwalają na dokładną obserwację gestów^ i pozy ciała).

Na czym polega efektywne porozumiewanie się?

Przede wszystkim wymaga ono zarówno mówienia jak i słuchania oraz okazywania zainteresowania i sympatii drugiej osobie. Wyrażaj się zrozumiale i mów z przekonaniem. Słuchaj dokładnie, abyś mógł zrozumieć, co druga osoba mówi do Ciebie i czy zrozumiała to, co Ty powiedziałeś jej. Traktuj swojego rozmówcę w czasie rozmowy jak najważniejszą osobę na świecie. Nie rozpraszaj się, bo możesz pominąć -ważny szczegół, który czasem pojawia się w gąszczu mało istotnych informacji. Pozwól rozmówcy poczuć, że jesteś zainteresowany tym, co mówi. Podtrzymuj rozmowę pytaniami, które dodatkowo podkreślą, że wiesz o  czym mówi rozmówca, że interesują Cię jego sprawy oraz że podchodzisz do tego osobiście. Nie udawaj sympatii i zainteresowania, bo mowa Twojego ciała zdradzi prawdziwie intencje. Większość ludzi mimo, że nie jest w^ stanie świadomie rozszyfrować sygnałów niewerbalnych, czyni to podświadomie. Kłamstwo, złe nastawienie czy brak sympatii powoduje pojawienie się u słuchacza negatywnych odczuć i wyrażeń. Sygnały te co prawda mogą zostać przez niego zignorowane lub zagłuszone przez logikę, ale nie zmienia to faktu, że się pojawią.