Od amalgamatu po zapalenie dziąseł, Witajcie u dentysty!

Boicie się dentysty? Nie jesteście sami! Strach przed badaniem stomatologicznym podziela 75% osób żyjących w krajach rozwiniętych. Wśród nich 5-15% cierpi na dentofobię, czyli odczuwa tak silny strach przed dentystą, że nie może nawet przekroczyć progu gabinetu stomatologicznego. Jeśli Was strach aż tak nie paraliżuje, może poczujecie się lepiej, gdy poznacie podstawowe pojęcia stomatologiczne. Bo boimy się przecież tylko tego, czego nie znamy.

AMALGAMAT stomatologiczny jest stopem rtęci z kilkoma innymi metalami, najczęściej miedzią, srebrem i cyną. Wykorzystywany jest jako wypełnienie w ubytkach zębowych po usunięciu próchnicy. Wcześniej rtęć mieszano również ze złotem, cynkiem, kadmem i ołowiem. Amalgamat stomatologiczny jest bardzo odporny i trwały, ale w odróżnieniu od nowoczesnych materiałów nie wzmacnia zęba. Po raz pierwszy wypełnienie amalgamatowe wykorzystano we Francji na początku XIX w. Amalgamat jest łatwy w produkcji, bardzo trwały i ma działanie antybakteryjne.

DENTYNA lub zębina to twarda tkanka zębowa, która znajduje się pod szkliwem i tworzy cały korzeń zęba. Jest ciemniejsza, bardziej miękka oraz mniej odporna od szkliwa i w 70% składa się z substancji nie organicznych, w 20% z substancji organicznych i wody. Jej budowa jest w pewien sposób podobna do kości, jednak jest nieco twardsza. W zębinie znajdują się drobne naczynia, po odkryciu których ząb reaguje bólem na bodźce zewnętrzne (nadwrażliwość zębów).

ENDODONCJA to dziedzina stomatologii zajmująca się miazgą zęba i tkankami około wierzchołkowymi. Leczenie endodontyczne przeprowadzane jest w przypadku, gdy zęby zostały głęboko uszkodzone przez próchnicę, uraz lub inną infekcję lub gdy doszło do nieodwracalnego uszkodzenia miazgi lub nerwów. Jest to ostatnia możliwość ratunku dla zęba. Skomplikowane leczenie kanałowe polega na zbadaniu wnętrza komory zęba i kanałów, ich wyczyszczeniu, a następnie wyczyszczeniu wejść do kanałów korzenia. Są one odtykane, rozszerzane, dezynfekowane i wysuszane oraz wypełniane.

EPITEZA to proteza większej lub mniejszej części dziąsła. Jest wykonana z żywicznej, elastycznej substancji. Stosuje się ją w przypadku, gdy np. w wyniku paradontozy dojdzie do przesunięcia się krawędzi dziąsła. Odsłonięte zęby i przestrzenie między zębowe mogą wywoływać nieprzyjemne odczucia podczas jedzenia i nie wyglądają zbyt estetycznie. Jeśli z jakiegoś powodu pacjent nie może poddać się operacji chroniącej dziąsła, nie pozostaje nic innego niż zastąpienie dziąsła materiałem obcym.

FLUOR występuje głównie w kościach i zębach. W szkliwie pierwiastek ten zatrzymuje wzrost i metabolizm bakterii. W postaci fluorku (soli kwasu fluorowodorowego) zawarty jest w większości środków do czyszczenia jamy ustnej. Do pasty fluorek zaczął być dodawany w 1914 r. Przyjmowanie fluoru jest niezbędne przede wszystkim dla rozwoju zdrowych zębów, jego nadużywanie w dzieciństwie może jednak szkodzić powoduje chorobę fluorozę, objawiającą się uszkodzeniem komórek tworzących szkliwo. Fluor jest najczęściej naturalnie pozyskiwany z pożywienia i wody. Ze względu na jego toksyczność należy uważać, by nie doszło do przedawkowania dlatego wiele osób nie używa past z fluorkiem

FRENULEKTOMIA to zabieg usuwania lub podcinania wędzidełka. Jest to błona śluzowa, łącząca szczękę z wargą. Wędzidełko wargi nie powinno przeszkadzać w poruszaniu ustami. Jeśli jest zbyt krótkie, może dojść do uszkodzenia tkanki lub do rozejścia się siekaczy, a w gorszych przypadkach dochodzi do cofnięcia się dziąseł, odsłonięcia korzeni zębów, zwiększonej wrażliwości , siekaczy lub nieprawidłowego wzrostu zębów. W dzisiejszej medycynie obok zabiegu chirurgicznego istnieje zabieg laserowy, dzięki któremu rana nie krwawi i nie trzeba jej zaszywać.

IMPLANT pozwala rozwiązać problem brakującego zęba zastępstwo zostaje umieszczone bezpośrednio w szczęce. Wcześniej wykorzystywano implanty stalowe, dziś są to walcowe implanty z tytanu ze śrubą. Większość implantów zębowych wytwarza się z czystego tytanu, dzięki czemu nie mają ograniczonej wytrzymałości. Aż 15% pacjentów musi po latach poddać się wymianie implantu, ponieważ zaczyna się kruszyć wokół niego kość. Najstarszy implant pochodzi sprzed 1350 lat i należał do 20letniej kobiety z cywilizacji Majów. Był wyprodukowany z muszli, która została umieszczona w dolnej szczęce kobiety.

KAMIEN NAZEBNY to twarda warstwa powstająca z płytki nazębnej. Czas niezbędny do jego wytworzenia wynosi kilka miesięcy. Kamień nazębny przewlekle podrażnia dziąsła i bierze udział w powstawaniu paradontozy. Przyczyną powstawania kamienia nazębnego jest niedostateczne czyszczenie zębów.

KOFERDAM to napięta lateksowa błona, wykorzystywana da izolacji zębów, nad którymi pracuje dentysta kielce. Utrzymuje je w suchości, a ślina dzięki niemu nie przedostaje się do otwartej rany. Koferdam napinany jest na otwartych ustach i w miejscu, nad którym będzie pracował dentysta. Wykonuje się mały otwór. Cała konstrukcja napięta jest na ramie.

KOMPOZYT (żywica kompozytowa) jest materiałem wykorzystywanym do przygotowania trwałego i nierzucającego się w oczy wypełnienia ubytku (oraz wybielenia zębów). Praca z żywicą kompozytową jest trudniejsza niż z klasycznym amalgamatem. Specjalna żywica stomatologiczna nanoszona jest na ząb warstwami i utrwalana promieniowaniem lampy polimeryzacyjnej. Ząb nie musi być szlifowany, gdyż kompozyt przylega nawet               do najmniejszej krawędzi. Po leczeniu pacjent może jeść zaraz po wyjściu od dentysty. Jednak wypełnienie to zwiększa ryzyko nawrotu ubytku, ponieważ nie ma tak silnych właściwości antybakteryjnych i nie wypełnia zęba tak dokładnie jak amalgamat.

LAKOWANIE ZEBOW jest przeprowadzane najczęściej u dzieci, aby zapobiec powstawaniu próchnicy. Zabieg polega na umieszczeniu uszczelniacza na powierzchni szkliwa w miejscach, w których najczęściej powstaje próchnica. Po zastygnięciu zamyka oraz likwiduje bruzdy i szczeliny w zębach. Lakowanie najczęściej przeprowadzane jest u dzieci, które mają dużą próchnicę na uzębieniu mlecznym lub są genetycznie obciążone silną próchnicą, oraz u pacjentów, którzy mają trzonowce z bardzo głębokimi i trudnymi do wyczyszczenia bruzdami

MOST PROTETYCZNY zastępuje jeden lub kilka brakujących zębów. Jest dokładnie u mieszczony na dwóch lub więcej zębach (filarowych) wokół brakującego zęba. Składa się z konstrukcji filarowej i przęseł, które zastępują zęby. Zęby filarowe muszą zostać bezpowrotnie wyszlifowane da kształtu, który zapewni odpowiednią podporę dla mostu. Za filary mogą służyć również korzenie z odpowiednią konstrukcją lub implanty. Most produkowany jest np. z metalu wykorzystywany jest on głównie do tylnych zębów, aby nie było go widać. Dalej stosuje się most plastikowy lub kompozytowy (żywica), jednakże jest an czasowy, gdyż nie odznacza się zbytnią wytrzymałością. Most ceramiczny jest najbardziej estetyczny i można go wmontować pacjentom uczulonym na metal.

PARADONTOZA jest poważną chorobą dziąseł, która powoduje rozpadanie się tkanek utrzymujących zęby w kieszonce dziąsłowej. Często rozwija się z nieleczonego za palenia dziąseł, czyli powstaje przez długotrwałe osadzanie się płytki nazębnej i nadziąsłowej. Choroba jest bezbolesna, ale powoduje utratę zębów. Objawia się zaczerwienieniem i obrzmieniem dziąseł, które zaczynają krwawić po zetknięciu ze szczoteczką do zębów (przewlekłe zapalenie dziąseł). W tej fazie można jeszcze och ronić uzębienie odpowiednią higieną i wizytą u specjalisty. W kolejnej fazie zaczyna dochodzić do ubytku dziąseł, kości i więzadeł, co jest procesem bezpowrotnym i kończy się ruszaniem się, a następnie wypadnięciem zębów

PŁYTKA NAZĘBNA jest niewidzialną warstwą, która tworzy się na skraju dziąseł i na zębach. Zaczyna powstawać, gdy na czystej powierzchni zęba pojawi się warstwa glikoprotein ze śliny. Warstwa ta umożliwia bakteriom uczepienie się powierzchni zęba i nie można ich usunąć codziennym czyszczeniem zębów. W przeciągu dwóch godzin powierzchnia zęba jest skolonizowana przez „pionierskie” paciorkowce. Gdy się rozmnożą, tworzą jedną warstwę na powierzchni zęba. Kiedy warstwa ta jest już gotowa, a na powierzchni zęba nie ma wolnego miejsca, bakterie zaczynają gromadzić się na sobie. Jeśli płytka nie zostanie usunięta, powoduje odwapnienie szkliwa, kamień nazębny, próchnicę oraz choroby dziąseł, w tym również paradontozę

PRÓCHNICA, która niszczy twardą tkankę zębów, jest chorobą zakaźną, powstającą w wyniku odwapnienia zębów. Wywołują to kwasy produkowane przez bakterie podczas przetwarzania cukrów. Próchnica należy do najczęstszych chorób zębów. Jej powstawaniu sprzyja nieprawidłowa higiena jamy ustnej, podczas której nieusuwana jest płytka nazębna. Aż 85% próchnicy powstaje w przestrzeni międzyzębowej, więc bardzo trudno ją stamtąd usunąć.

SZKLIWO jak skorupka chroni miękkie i wrażliwsze części zęba w obrębie korony. Zawiera 93-98% substancji nieorganicznych, dzięki czemu wytrzymuje bardzo wysoki napór podczas żucia. Jest najtwardszą tkanką w ludzkim ciele. Szkliwo zbudowane jest z sześciokątnych kryształków, składających się głównie z wapnia i fosforu. Między kryształkami znajdują się niewidoczne przerwy, przez które przechodzą niektóre bakterie, pigmenty i cukry z pokarmu, ale również jony fluorku.

SZKŁO-JONOMERY są alternatywą dla kompozytów i wykorzystywane są do produkcji białych wypełnień oraz do umocnienia niektórych typów koron. Nie imitują koloru zębów tak dobrze jak kompozyt i nie są tak odporne jak amalgamat. Jednak w odróżnieniu od nich zawierają dużą ilość jonów fluoru, które uwalniają się przez szereg lat i dzięki temu skutecznie chronią zęby przed powstaniem próchnicy. Mają również właściwości podobne do szkliwa, dlatego są wskazane zwłaszcza dla osób z dużą próchnicą i dla dzieci.

WIERTARKA STOMATOLOGICZNA jest specjalnym narzędziem używanym g do wiercenia, szlifowania i polerowania i zębów lub protez. Pierwszą wiertarkę tego typu użył Pierre Fauchard (1678-1761) w 1728 r. Ruch wirnikowy był w niej wywołany przez strunę obracającą się wokół walca. Francuz jako jeden z pierwszych zastosował też aparat ortodontyczny oraz stworzył prototyp fotela stomatologicznego. Z kolei w 1868 r. George F. Green (1830-1892) zbudował wiertarkę pneumatyczną, napędzaną miechami na pedały, w 1874 r. dodał do wiertarki silnik elektryczny i w ten sposób powstała pierwsza elektryczna wiertarka stomatologiczna.

ZAPALENIE DZIĄSEŁ przejawia się zaczerwienieniem i krwawieniem z dziąseł. Jest jedną z najczęściej występujących chorób dotyka aż 80% populacji. Jeśli nie zostanie poddane leczeniu w odpowiednim czasie, może przerodzić się w niebezpieczną paradontozę. Infekcja wywoływana jest przez bakterie płytki nazębnej, która tworzy się na zębach i dziąsłach. Bakterie uwalniają substancje toksyczne, a organizm odpowiada na nie zapaleniem. Dziąsła czerwienieją, ponieważ do zaatakowanego rejonu przybywa jak najwięcej krwinek obronnych, w związku z czym są nabrzmiałe i łatwo ulegają zranieniom.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.