Czy to nowotwór czy zwykła cysta?

Torbiele, czyli cysty, są z medycznego punktu widzenia światem samym w sobie. Jest to zamknięta komora wypełniona najczęściej płynem, oddzielona od okolicznych tkanek własną tkanką czy błoną. Szczątkowe pół martwe komórki budują sobie rodzaj schronienia, w którym chcą spokojnie umrzeć. Nie byłoby to tak groźne, jeśli równocześnie nie wpływałyby na działanie okolicznych organów. Istnieją dziesiątki rodzajów torbieli i w większości są pochodzenia gruczołowego, gdy dojdzie do zamknięcia lub nagłego rozszerzenia się ujścia gruczołu. Innymi przyczynami powstawania torbieli są predyspozycje genetyczne, przewlekłe zapalenia, infekcje lub defekty w rozwojowym stadium organów. Cysty dzielimy np. na podstawie ich zawartości. Może to być płyn, ropa, gaz, tłuszcz, śluz, krew, zrogowacenie lub galaretowaty materiał komórkowy. Istnieją również twory niezawierające żadnej wyściółki nabłonkowej, ale wyłącznie tkankę łączną.

W tym przypadku mamy do czynienia z tzw torbielą rzekomą. W rzadkich indywidualnych przypadkach torbiele zwykłe i rzekome mogą przerodzić się w nowotwory złośliwe, dlatego zawsze należy udać się na konsultacje ze specjalistą. Torbiele są różnej wielkości – jedne można odkryć dopiero pod mikroskopem, a drugie rosną na tyle, że mogą nawet przesunąć lub uciskać niektóre organy lub tkanki. Najłatwiej zidentyfikować cysty znajdujące się tuż pod powierzchnią skóry. Cysty organów wewnętrznych (najczęściej wątroby i nerek) nie dają się wyczuć, nie wykazują praktycznie żadnych symptomów i można je rozpoznać tylko za pomocą rentgena ultradźwięków, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Niektóre nowotwory złośliwe i niezłośliwe również wytwarzają torbiele, ich obecność można odkryć pod mikroskopem w próbce krwi pobranej z dotkniętego zmianami obszaru. Metoda ta nazywana jest biopsją. Wyłączając niegroźne cysty skórne, które często znikają same lub można je odessać w ciągu kilku sekund, istnieją także poważniejsze. U kobiet często pojawiają się torbiele jajników. Czasem ulegają samoistnemu wchłonięciu, najczęściej pękają, bez jakichkolwiek oznak. Jeśli jednak są większe, przy ich pęknięciu może dojść do krwawienia wewnętrznego do jamy brzusznej. Dalsze komplikacje to tzw. skręt torbieli, gdy zaatakowana przez cystę tkanka skręca się z torbielą i blokuje dopływ krwi do jajnika. Najczęstszymi objawami są ostre bóle brzucha.

Torbiele mogą tworzyć się na wszystkich częściach data. Jednak kiedy istnieje największe niebezpieczeństwo, że ze zwykłej cysty rozwinie się nowotwór? Lekarze ogólnie zgadzają się, że najbardziej ryzykownym miejscem jest pod tym względem trzustka.  Jest wiele typów śmiertelnie niebezpiecznych nowotworów trzustki, ale jeden ten najgorszy (i niestety najczęstszy) to tzw. rak trzustki.  Aż 15% powstaje z pewnych typów torbieli trzustkowych. Nieprzewidywalne są również torbiele na gruczołach piersiowych. Znane są przypadki, w których cysta piersiowa u kobiet rozwinęła się we wczesne stadium raka, niewykrywalne przez mammograf. Wykryła go dopiero biopsja.