OPARZENIA NA 100 SPOSOBÓW
Poza opisem cech charakterystycznych oparzeń w zależności od przyczyny, w tym rozdziale koncentrujemy się na zapobieganiu i środkach ostrożności. Oblicza się, że przestrzeganie podstawowych, czysto zdroworozsądkowych zasad bezpieczeństwa pozwoliłoby uniknąć ok. 50% przypadków oparzeń w skali globalnej! Są to statystyki prawdziwie alarmujące.
Oparzenia płynami:
Lista możliwych przyczyn jest nieograniczona. Istota wypadku pozostaje zawsze taka sama: wejście skóry w bezpośredni kontakt z gorącą lub wrzącą cieczą wodą, olejem, kawą, herbatą, zupą itp. Co roku takim oparzeniom ulegają tysiące dzieci, z których 80% ma poniżej 5 lat.
Dla co trzeciego z nich kończy się to 3 tygodniowym pobytem w szpitalu, a wiele wymaga wielomiesięcznego leczenia i licznych interwencji chirurgicznych. Oparzenie płynami stanowi w grupie nieszczęśliwych wypadków jedną z głównych przyczyn śmierci dzieci i osób w podeszłym wieku. Mechanizm urazu jest 2jaki: wylanie płynu na siebie lub zanurzenie się w wannie ze zbyt gorącą wodą. Pierwsza pomoc nie odbiega od przedstawionych powyżej ogólnych zasad postępowania: najpierw strumień zimnej wody przez kilka minut, następnie płynny środek antyseptyczny na ranę, bez dotykania jej czy smarowania czymkolwiek i jak najszybsze wezwanie pogotowia lub odwiezienie rannego w zadowalającym stanie ogólnym.
Gorąca zupa
Na szczęście coraz więcej matek wyrobiło w sobie odruch ustawiania rondla na gazie tak. aby jego rączka była poza zasięgiem kręcącego się po kuchni małego dziecka. Nadal jednak zdarzają się ofiary gorącej zupy przy stole. Dzieci są niecierpliwe, lubią się wiercić, zwłaszcza gdy kilkoro zasiada do obiadu. Rodzice muszą mieć naprawdę „oczy dookoła głowy“, bo wypadek może zdarzyć się praktycznie w każdej minucie nieuwagi i z powodu jednego zbyt zamaszystego gestu.
Sprzęt gospodarstwa domowego musi być bezpieczny. Zapobieganie wypadkom, a więc przestrzeganie zasad bezpieczeństwa, sprowadza się do unikania niepotrzebnych i potencjalnie niebezpiecznych gestów, które być może sto razy nie pociągną za sobą żadnych następstw, ale mogą ściągnąć nieszczęście za sto pierwszym. Jedną z zasad do bezwzględnego przestrzegania jest wyposażenie domu wyłącznie w urządzenia opatrzone znakiem normy krajowej. Dla Francji jest to naklejona na wyrobie owalna etykietka z literami NF /Normę Francaise/, zapewniająca niejako nabywcę, że z piecyka łazienkowego nie będzie ulatniał się gaz, że grill zapali się bez wybuchania prosto w twarz, że kuchenka elektryczna nie porazi prądem. Etykietka NF powstała we Francji w 1947 r. i przyznawana jest przez Francuską Agencję Normalizacyjną po licznych i niezależnych od siebie kontrolach technicznych pod kątem bezpieczeństwa ich użytkowania. Oczywiście taki atest nie może uśpić czujności, zwłaszcza rodziców małych dzieci. Nie oznacza on, że można np. pozostawić w ich zasięgu rozpalony piekarnik. Jak dotąd tylko Niemcom udało się zmusić producentów tego sprzętu do wyposażania go w podwójne drzwiczki.
Dziecko oparzone w wannie
Zanurzenie dziecka w wannie ze zbyt gorącą wodą może doprowadzić nawet do oparzeń III stopnia. Woda parzy ciężko i głęboko, nie tylko w postaci wrzątku. We Francji woda z ciepłego kranu potrafi mieć 55°, podczas gdy już 54° w ciągu 30 sekund prowadzą do oparzenia III stopnia Jeśli temperatura wody wynosi 60°, wystarczy tego 10 sekund. Wanna jest miejscem szczególnie niebezpiecznym dla małych dzieci oraz osób w podeszłym wieku: pod wpływem bólu i przerażenia łatwo tracą one głowę, przekręcają kurki w złą stronę, co zwiększa przypływ wody, mają też trudności z samodzielnym wydostaniem się z pułapki. Oparzeniu ulega w tych warunkach od 30 do 40% całkowitej powierzchni ciała, głównie nogi, brzuch, miednica.
Niebezpieczeństwo mikrofalówek. Uważajmy na jedzenie dla niemowląt podgrzewane w kuchenkach mikrofalowych, Naczynie może być tylko ciepłe, podczas gdy jego zawartość już prawie wrze. Należy zawsze sprawdzić temperaturę podawanych pokarmów.
Regulator wody gorącej powinien być ustawiony na 42°
Idealnym rozwiązaniem byłoby wyposażenie każdej łazienki w urządzenie do mieszania wody, z termostatem ustawionym poniżej 45°. Temperatura wody ciepłej 42° w zupełności wystarcza do użytku domowego. Termostat powinien być wyregulowany przez hydraulika i umieszczony w miejscu niedostępnym dla dzieci. Napuszczanie wody do wanny powinno się zaczynać od kranu z zimną wodą. Ten kran należy zakręcać jako ostatni. Kąpiel musi być przygotowana zanim dziecko wejdzie do wanny, nigdy nie lejemy wody, gdy już ono tam siedzi. Przed zamoczeniem dziecka powinno się sprawdzić temperaturę wody termometrem kąpielowym, dostępnym w każdym supermarkecie, a w ostateczności własnym łokciem.
Środki ostrożności w kuchni i przy stole. Do pracy w kuchni powinno się zakładać specjalny fartuch z powłoką z laminatu. zabezpieczającą przed wrzątkiem czy skaczącym na patelni tłuszczem. Dla osoby niezbyt silnej wskazane są naczynia kuchenne o 2 uchwytach tak, aby nie musiała jedną ręką podnosić rondla lub garnka, Bezpieczniejsze są rondle i patelnie z uchwytami ruchomym, które zakłada się dopiero w eh manipulacji naczyniem. Podczas samego gotowania z kuchenki nie wystają długie rączki, o które łatwo zaczepić. Frytkownicę czy garnek z wrzątkiem trzeba po zdjęciu z kuch zestawiać do zlew u a nie na podłogę. Nie wolno wylewać wody na patelnię z rozgrzanym tłuszczem: olej ma temperaturę wrzenia 160°i w kontakcie z wodą natychmiast wytwarza się chmura gorących oparów. Nie wolno gotować z niemowlęciem na ręku ani przenosić naczynia z gorącą zawartością nad głową innych osób.
Oparzenia ciałami stałymi
Naczynie do fondue powinno znajdować się poza zasięgiem dziecka poniżej 10. roku życia. Nie pozwólmy mu również na samoobsługę. Ruszt, a zwłaszcza zapalony pod nim ogień, muszą być w 100% stabilne. Tostery, ekspresy do kawy, piekarniki, płytki do podgrzewania, grzejniki wszystkie tego rodzaju urządzenia mają widoczne spirale, rozgrzewające się do czerwoności pod wpływem prądu. Jeśli dotknie się ich w trak cie pracy urządzenia, skóra przypiecze się i ulegnie natychmiast oparzeniu III stopnia. Jest to właśnie przykład oparzenia spowodowanego przez ciało stałe. W razie oparzenia elektrycznym źródłem ciepła, należy je natychmiast wyłączyć z kontaktu i wyłączyć korki, dalej postępuje się rutynowo, tak jak w przypadku każdego innego oparzenia zimna woda, antyseptyk w płynie, niedotykanie rany, natychmiastowe wezwanie pomocy.
Środki ostrożności w łazience. Małego dziecka lub dzieci w różnym wieku nie wolno pozostawić bez nadzoru w wannie zawsze może im przyjść do głowy dolanie gorącej wody, która szybko przekroczy granicę tolerancji. Starsze dziecko w większości przypadków wyskoczy z wanny samo, bez odruchu, aby wyciągnąć młodsze, a czując się winne może po prostu „zbiec z miejsca wypadku”, Małemu dziecku grozi w takiej sytuacji ciężkie oparzenie. Mimo że termofory zdają się wychodzić z użycia, niektóre osoby starsze bywają do nich przywiązane. Trzeba zawsze sprawdzać, czy worek nie przecieka i wkładać go do łóżka tylko w powłoczce z koca czy flaneli.
Toster nie powinien opiekać palców!
Przedmioty, takie jak tostery, gofrownice, piekarniki, nie powinny po użyciu zostawać na wierzchu, choćby na drugi dzień miało się je ponownie wyciągać z szafki niedostępnej dla dzieci. Szczególnie atrakcyjny dla dzieci może być toster, jako źródło ciepłych i chrupiących kromeczek chleba, które tak śmiesznie same wyskakują… Wszelkie grzejniki ze spiralą powinny być obudowane, a urządzenia jak żelazko czy suszarkę, najlepiej chować przed dziećmi, i nie pozwalać, aby samodzielnie się nimi posługiwał}’.Lampy powinny mieć abażury, a żarówki czy przenośne lampki nocne metalowe obudowy izolujące, przy stole źródłem zagrożenia pozostaje przede wszystkim rozpalony tłuszcz z frytkownic czy zestawów do fondue. Jeśli wywrócimy zbiornik płonącego oleju, pożar jest właściwie pewny. Osoby starsze mają szczególną skłonność do nieostrożności: z powodu osłabienia wzroku i wrażliwości na zimno lubią usadawiać się zbyt blisko źródła ciepła, co grozi zajęciem się ubrania, a zwłaszcza ubrania z tworzyw sztucznych.
W razie pożaru
Jeśli płomienie nie dają się natychmiast ugasić, na wezwanie straż}” pożarnej mamy 30 sekund. Jest to czas ściśle wyliczony przez specjalistów pożarnictwa i należy go ściśle przestrzegać 30 sekund musi oznaczać 30 sekund, a nie 2 minuty.
Kuchenka, źródło oparzeń. Do wyjmowania brytfanki z pieca powinny służyć specjalne rękawice ochronne.W czasie pracy piekarnika trzeba szczególnie uważać na dzieci, Płytę kuchenki po zakończeniu gotowania bezpieczniej jest przykryć.