Koralowce (1)
Niewielkie zwierzęta, tworzące barwne labirynty na morskim dnie, nie są tak bezbronne, jak mogłoby się wydawać. Ich obroną przed drapieżnikami są szkielety (tzw. egzoszkielet; organiczny, wapienny lub mieszany), same natomiast wychwytują z wody pokarm za pomocą parzydełek. Należy pamiętać o tym, że korale rafotwórcze wywierają ogromny wpływ na otoczenie i tworzą swój własny ekosystem. W kolonii małe polipy (13 mm średnicy) co pewien czas oddzielają się wapiennymi płytkami od warstw niżej położonych, co sprawia, że rafy stale wzrastają wzwyż (0,310 cm/rok; w przypadkach skrajnych nawet 5 m/rok!). Rocznie na każdym kilo metrze kwadratowym rafy przyrasta 40 tys.- 200 tys. ton wapiennej skały!
Rafa koralowa to olbrzymi ekosystem, którego fundament stanowią niezliczone masy osiadłych polipów (forma meduzy w tym przypadku po prostu nie występuje). Rozmnażają się przez pączkowanie, podział podłużny lub płciowo. W związku z osiadłym trybem życia zapłodnienie odbywa się poprzez skoordynowany wyrzut gamet do wody. Polipy Wielkiej Rafy wyrzucają pakiety gamet 45 dni po grudniowej pełni, gdy płytkie wody są wystarczająco ciepłe na skutek ogrzania światłem słonecznym. Kolonie koralowców są bardzo wrażliwe na zmiany temperatur (to tzw. organizmy stenotermiczne). Żyją najczęściej w płytkich ciepłych morzach, w których temperatura wody nie spada poniżej + 16- + 18°C. Oprócz tego potrzebują stałej koncentracji soli (ok. 27-38 promili). Liczne gatunki ze względu na zamieszkujące wnętrza ich organizmów glony wymagają również dostępu do światła. Przykładowo najlepsze warunki do życia korali madreporowych panują na głębokości do 45 m. W przypadku korali miękkich jest to głębokość nawet 100 m. Badacze spotkali koralowce przyczym nie były to formy kolonijne nawet na głębokości 5 tys. m. Niektóre z grup są bogato rozgałęzione, ponieważ żyją w spokojnych wodach. Inne tworzą ogromne płyty czy grudki, gdyż niespokojna woda czy skraj rafy uniemożliwia im wzrost w górę.
Polipy w kolonii mogą dzielić się wspólnym ciałem kolonii, czyli cenozarkiem/korą (coe nosaic). Koralowce dzielimy na dwie grupy korale madreporowe, które wytwarzają zewnętrzny pancerz z węglanu wapnia, oraz polipy z pierzastymi czułkami. Korale madreporowe opierają swój masywny szkielet na specjalnej nodze. Dzięki pewnemu oparciu polip w momencie zagrożenia może schować się do bezpiecznego wapien nego wnętrza. Inne gatunki są miękkie i mogą się dowolnie poruszać i unosić w wodzie. Ich szkielet składa się z wapiennych igieł, umieszczonych w tkankach miękkich.
Koralowce zdołały wybudować ogromne, podmorskie pasma górskie, które powstawały miliony lat. W ich powstaniu największy udział mają współcześnie rafowe korale (Scleractinia) z aragonitowymi szkieletami. W różnych okresach w powstawaniu rafy brały udział również inne organizmy, zwłaszcza glony (krasnorosty), rozmaite mięczaki. Podczas okresu kredy głównym budowniczym rafy, poza koralowcami, były małże z rzędu Hippuritoida. W kambrze dominowała strukturalnie wymarła gromada gąbek -archeocjaty z porowatymi szkieletami. Inne grupy, jak np. mszywioły, były organizmami niezbędnymi do wypełnienia jam w rafie. Chociaż twarde szkielety koralowców wraz z materiałami sypkimi są najważniejszymi składnikami rafy, największy wpływ na jej trwały wzrost mają wapienne (koralowe) glony. Jeśli stracimy te glony, stracimy możliwość powstania nowych gatunków w naturalnych procesach ewolucyjnych, mówi Wolfgang Kiessling z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie. Kiessling ze swoimi kolegami poszukiwał skamieniałości zwierząt, które żyją wyłącznie na dnie morza lub w strefie przybrzeżnej. Po śmierci pozostają w formie skamieniałości na dnie i warstwy te najlepiej mówią o podmorskiej ewolucji. Naukowcy mieli do dyspozycji próbki pochodzące sprzed 540 mln lat, czyli z okresu kambru. To właśnie wtedy powstała wielka liczba złożonych organizmów. Badanie potwierdziło, że rafy koralowe ogrywają bardzo ważną rolę nie tylko w ekologii środowiska podmorskiego, ale także w ewolucji. W rafach koralowych mieszka wielka liczba zwierząt, zazwyczaj ok. 3 tys. różnych gatunków. Rafy są unikalnym małym ekosystemem, dynamicznym połączeniem roślin, zwierząt, mikroorganizmów i ich unikalnego środowiska życia. W środowisku tym możemy znaleźć rozgwiazdy, jeże morskie, ukwiały, szczeżuje, kraby i setki ryb. Niektóre z nich podgryzają koralowce, jak np. ryby rozdymkowate (Diodon) oraz papugoryby (Scaridae), które zawdzięczają nazwę charakterystycznie zębom. To właśnie podczas zjadania i trawienia koralowców produkowany jest piasek koralowy. Planktonem znajdującym się w pobliżu raf żywią się liliowce, małże (np. przydacznie), różne rodzaje gąbek i ukwiały. Drobne zwierzęta padają ofiarą wieloszczetów, wężowideł lub jeżowców jadalnych. W labiryntach koralowców kryjówki znajdują także większe drapieżniki, np. mureny.
Rafa jest miejscem schronienia, rozrodu i wzrostu ogromnej liczby morskich gatunków. Same koralowce w różnym stopniu związały swoją wegetację z innymi organizmami. Dowodzi tego ich związek z symbiotycznymi glonami bruzdnicami z rodzaju Symbiodinium, ogólnie zwanymi zooksantellami. Glony te przeprowadzają fotosyntezę, by uzyskać potrzebną do życia energię. Do przemian procesu niezbędne jest światło słoneczne o długościach fal 400-720 nm. Stąd też koralowce preferują wody płytkie, obszary szelfów. Dużym zaskoczeniem było odkrycie korala Leptoseris fragilis, żyjącego w symbiozie z zooksantellami, jednak bytującego na głębokości 100-150 m. Niewiele światła słonecznego dociera na tę głębokość. Promienie słoneczne, które tam docierają, mieszczą się w przedziale od 380 nm (ultrafiolet) do 500 nm (barwa niebieskozielona).
Jednakże nie wszystkie glony są odpowiednie dla koralowców. Naukowcy nie wyjaśnili jeszcze, na jakiej podstawie koralowce wybierają swoje glony. Genetycy zidentyfikowali już ok. 10 tys. genów koralowców i 900 genów zooksantelli. Odkryli, że gdy odpowiedni glon spotka się z odpowiednim koralowcem, w DNA rozpętuje się istna burza budzą się geny i koral zaczyna się zmieniać. Wiele jego komórek ginie, a ich miejsce zajmują nowe, które powstają dzięki obecności glonów. Jeśli rośnie temperatura morza, u koralowców pojawia się tzw. choroba białego pasma. W tej chwili koralowce zaczynają wypychać bruzdnice ze swoich ciał, chociaż nie mogą bez nich przeżyć. Glony dostarczają swoim gospodarzom nie tylko składniki odżywcze, ale również kolor. Najnowsze badania wskazują, że na rafach koralowych nowe gatunki zwierząt powstają o 50% szybciej niż gdziekolwiek indziej. Rafy dzięki swojej bioróżnorodności porównywane są do tropikalnych lasów deszczowych.