Choroby skóry
Choroby reumatoidalne tkanki łącznej
Do najczęściej spotykanych należą twardzina, toczeń rumieniowaty, skóra pstra albo nakrapiana. Ich przyczyną jest prawdopodobnie pozornie prymitywne zniekształcenie substancji podstawowej tkanki łącznej i można je rozpatrywać w kontekście reakcji przechodzących przez drogi odruchowe. Ich mechanizm jest taki jak przy stanach zapalnych.
Choroby skórne na tle zakaźnym
Do tej kategorii można zaliczyć liszajca pęcherzowego, czyraki … Ich przyczyną jest zakażenie gronkowcowe i paciorkowcowe. Charakter tych chorób bardziej zależy od reakcji skóry na obecność drobnoustroju niż od bezpośredniego działania tegoż. Poza działaniem wywołującym martwicę i substancjami wytworzonymi przez drobnoustrój, składnikiem powodującym stan zapalny nie jest nic innego jak tylko reakcja skóry.
Grzybice
Grzybice występujące na powierzchni skóry to zmiany, których przyczyną jest wrażliwość tkanki na jeden z rodzajów grzyba.
Choroby pasożytnicze
Ich przyczyną są pasożyty, które osadzają się bądź na powierzchni, bądź środku naskórka, oraz reakcje skórne na podrażnienie.
Wyprysk kontaktowy zjawisko alergii
Mamy tu do czynienia z wrażliwością organizmu na substancję obcą, nazywaną alergenem (czynnikiem uczulającym) z powodu swojej zdolności do wywoływania reakcji alergicznej. Tę reakcję charakteryzują typowe zmiany chorobowe skóry (rumień, obrzęk, swędzenie, pęcherzyki itd…) dokładnie w tym miejscu, w którym nastąpiło zetknięcie z alergenem. W jaki sposób powstaje wyprysk kontaktowy?
Z chwilą, gdy substancji uczulającej uda się przeniknąć przez przepuszczalną barierę skórną, wchodzi ona w kontakt z zakończeniami czuciowymi skóry właściwej, przebywa drogi nerwowe i dociera do pierwszych „przekaźników kontrolnych”, czyli do komórek nerwowo czuciowych w rdzeniu kręgowym. Wtedy ośrodkowy” układ nerwowy jest natychmiast postawiony w stan pogotowia i wysyła swoją odpowiedź, w wyniku której cała powierzchnia skóry zostaje automatycznie uczulona na daną substancję. Pojawia się wysypka, niezależnie od miejsca na skórze, w którym nastąpiło zetknięcie z substancją uczulającą. Alergenami mogą być związki chemiczne, bakterie lub czynniki fizyczne, np. niektóre rodzaje promieniowania, przede wszystkim słoneczne. Może się zdarzyć, że pierwsze uczulenie w jakimś stopniu osłabi układ reagowania, co ułatwi pojawianie się nowych zmian skórnych. W ten sposób niektóre osoby stają się stopniowo uczulone na coraz większą liczbę substancji. Bywa, że reagują na czynniki nieswoiste, zwłaszcza bodźce emocjonalne. Powstające w wyniku reakcji alergicznej twory w kształcie pęcherzyków są dość bliskie wypryskowi, a w niektórych przypadkach są cięższymi postaciami wyprysku pęcherzykowego.
Pokrzywka
Wysypki towarzyszące płonicy, odrze itd. należy rozpatrywać w kontekście pokrzywki, a także wielopostaciowego rumienia wysiękowego. Pokrzywka objawia się świądem i obrzękiem wokół naczyń włosowatych. Przyczyną pokrzywki, pojawiającej się na skutek uczulenia, jest krążenie uczulenie wywołują substancje krążące we krwi. Nie mogą one opuścić naczyń krwionośnych ze względu na zbyt duży rozmiar ich cząsteczek, które nie mogą przejść przez przegrodę, jaką stanowią naczynia włosowate. Owe substancje, o dużej masie cząsteczkowej, to na ogół białka. Podczas napadu pokrzywki odczyn może być swoisty (tzn. skierowany przeciw konkretnemu białku) lub nieswoisty (czyli wywoływany przez jakąkolwiek substancję białkową). Inne rodzaje ostrych odczynów charakteryzują się różnymi symetrycznymi wysypkami i wykwitami zmiennym kształcie, które pojawiają się często na błonach śluzowych i niekiedy towarzyszą zaburzenia regulacji cieplnej organizmu i zaburzenia rytmu serca.
Zasady leczenia chorób skóry
Leczenie chorób skóry opiera się na 3 zasadach,
1.W każdym przypadku leczenie musi być poprzedzone drobiazgowym badaniem wszystkich możliwych przyczyn choroby.
2.Liczba objawów chorób skóry zależy od funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego lub neurohormonalnego. W tym przypadku korzystne jest działanie zarówno na ośrodki nerwowe, jak i na samą chorobę.
3.Leczenie powinno być podporządkowane bezwzględnej zasadzie nie stosować środków, których użycie nie jest uzasadnione stanem patologii, a więc unikać leczenia się na własną rękę, bez zasięgnięcia opinii lekarza, Przy ocenie skuteczności nowoczesnych metod leczenia w dziedzinie dermatologii można dojść do 2 wniosków. W pierwszym przypadku zmian chorobowych na tle nerwowym, wyniki są dobre przez pewien czas. Natomiast w przypadku zmian wywołanych przez zakażenie, grzybicę lub pasożyty, dermatologia notuje znaczące rezultaty. Zmiany chorobowe, wywoływane przez paciorkowce (np. róża, niegdyś śmiertelna) lub gronkowce (czyraki, wągliki lub czyraki gromadne), leczy się teraz szybko i całkowicie antybiotykami. Uszkodzenia powodowane gruźlicą skóry (toczeń gruźliczy, wrzód gruźliczy itd.) hamuje podawanie obok leków przeciwgruźliczych, bardzo dużych dawek witaminy D2.Stosowanie bardzo dużych dawek witamin przynosi, w zależności od przypadku, znakomite rezultaty witamina C osutki spowodowane alergią gruźliczą, opryszczki nawracające, niektóre postacie alergii oraz jako uzupełnienie leczenia chorób zakaźnych, witamina A choroby „suche” np. łuszczyca, witamina E działanie ochronne w odniesieniu do tkanki łącznej, witamina PP kwas nikotynowy pomaga zwalczać brak tolerancji skóry na światło, witaminy E>2 i Bi2 trądzik, różne rodzaje świądu, itd. Hormony, np. korykosteroidy, w znaczny sposób zmniejszają stany zapalne, ale ich działanie jest przejściowe; wpływają one bowiem na skutek, a nie na przyczynę choroby. W przypadku odczynów o podłożu alergicznym stosuje się leki przeciw histaminowe (istnieje ich wiele rodzajów).Przeciw dolegliwościom tętni czek (choroba Reynauda lub odmroziny) stosuje się syntetyczne leki rozszerzające naczynia, inhibitory kanału wapniowego i kwas nikotynowy, a na grzyby leki przeciw grzybicze lub grzybobójcze. Wreszcie, do zwalczania pasożytów stosuje się wiele środków przeciw pasożytniczych.
Pokrzywka. Mechanizm tego odczynu jest podobny do powstawania wyprysku kontaktowego, ale bodziec nie powstaje na zewnątrz, w punkcie zetknięcia, lecz wewnątrz, w związku z zażyciem leku, urazem emocjonalnym itd. Z tym zjawiskiem mogą się pośrednio wiązać 2 choroby łuszczyca i rak skóry.
Odcisk czyli modzel skórny
Są to wyraźnie odgraniczone strefy, które uległy nadmiernemu rogowaceniu naskórka (zrogowaciała warstwa skóry znacznie się pogrubia). Modzele skórne powstają na skutek podrażnień lub miejscowych ucisków i mogą zacząć wywoływać ból, jeśli obejmują włókna nerwowe. Najczęściej spotykane są modzele skórne stóp (na pięcie, na niektórych palcach stóp) i rąk. Leczenie polega na usunięciu lub maksymalnym zmniejszeniu przyczyn (np. zmianie fasonu butów) oraz na rozrzedzeniu zrogowaciałej skóry.
Łysienie częściowe (ograniczone)
Owo wypadanie włosów, w strefie o zaokrąglonym kształcie, często wyraźnie odgraniczonej i bez występowania zjawisk zapalnych, dotyczy wyłącznie mężczyzn, na ogół około 30. lub 40. roku życia.
Przyczyna tego zjawiska nie jest jeszcze znana (dieta, stres, hormony, dziedziczność … ?); prawdę mówiąc nie istnieją więc metody leczenia.
Trądzik młodzieńczy. Pojawia się przede wszystkim u niektórych osób w okresie dojrzewania i czasami utrzymuje się jeszcze po zakończeniu tego okresu. Skóra wygląda tłusto i jest pokryta guzkami łojotokowymi (wągrami), torbielami i małymi ropniami, które mogą przekształcać się w krosty. Trądzik młodzieńczy występuje na ogół na twarzy, na plecach, ramionach, a czasami na piersiach, Jego pojawienie wiąże się głównie z czynnikami hormonalnymi (przejściowy brak równowagi w czynności gruczołów dokrewnych) oraz, w mniejszym stopniu, z problemami natury dietetycznej lub emocjonalnej. Trądzik młodzieńczy na ogół znika samoistnie po przekroczeniu pewnego wieku, Niekiedy konieczne może okazać się leczenie; jest wiele metod leczenia tej dolegliwości, ale wszystkie są żmudne, złożone i długotrwałe.
Naczyniak, czyli znamię wrodzone o barwie czerwonego wina
Naczyniak jest zupełnie niegroźnym, choć niemiłym guzem, w kolorze czerwonego wina lub kolorze przypominającym czerwone wino. Może być płaski, z odgałęzieniami w kształcie gwiazd, lub nabrzmiały, z wypukłością zmniejszającą się pod wpływem nacisku. Jego przyczyną są bardzo rozszerzone naczynia skóry, Może pojawić się już przy urodzeniu lub w jakimkolwiek innym momencie życia. Leczenie naczyniaka zależy od jego wielkości oraz zjawisk związanych ze wzrastaniem (naczyniak może cofnąć się z wiekiem).
W przeciwieństwie do łysienia u mężczyzn, łysienie kobiet występuje niezmiernie rzadko i w większości przypadków jego podłożem są zaburzenia hormonalne.
Rak skóry
Diagnoza raka skóry nie jest trudna, może być postawiona wcześnie, a rak skóry nie ma tak poważnego charakteru, jak inne rodzaje nowotworów, jeśli zostanie wcześnie wykryty i leczony. Rak skóry najczęściej występuje w postaci nabłoniaków. Z punktu widzenia zapobiegania, szukanie przyczyny choroby tego typu sprowadzałoby się do szukania przyczyn każdego nowotworu; można tu jednak wymienić wyczerpanie się zdolności do kontroli miejscowej oraz opalanie się na słońcu. Zabiegi lecznicze nie stanowią szczególnej trudności; gdy nie ma już żadnych wątpliwości co do obecności nowotworu (badanie anatomopatologiczne po przeprowadzeniu biopsji), niszczy się go chirurgicznie diatermią lub napromieniowaniem. Należy podkreślić ogromną złośliwość czerniaka, w porównaniu z łagodnym charakterem większości nie powikłanych raków skóry. Zmiany chorobowe powstałe na skutek popromiennego zapalenia skóry (napromieniania) stają się niemal automatycznie, po dłuższym czasie, nowotworami, dlatego podczas leczenia energią promienistą pożądana jest jak największa ostrożność.
Ostuda, czyli „brązowe plamy barwnikowe” u kobiet ciężarnych
Są to brązowe plamki o różnych kształtach i rozmiarach, bardzo często występujące u kobiet w ciąży lub cierpiących na zaburzenia ginekologiczne. Pojawiają się na twarzy, a po pewnym czasie znikają samoczynnie. Nie istnieje metoda leczenia ostudy, ale odradza się przebywanie na słońcu, aby plamka się nie utrwaliła.
Bliznowiec, czyli „wypukła blizna:
Bliznowiec jest twardym i ściągającym nowotworem tkanki łącznej, rozwijającym się niemal zawsze na bliznach, nawet na tych, które są małe i proste. Niektóre osoby są bardziej podatne na bliznowacenie (ludzie o czarnym kolorze skóry). Niestety, nie istnieją żadne metody leczenia; dotychczas wszystkie próby terapii chirurgicznej kończyły się pogłębieniem się objawu.
Wyprysk
Wyprysk są to zmiany zapalne naskórka i górnych warstw z ewolucyjną wielopostaciowością wykwitów skórnych, powstające z bardzo różnych przyczyn (alergie, świądy, którym towarzyszy drapanie się, uraz psychiczny itd,). Wyprysk może objawiać się rumieniem (stanem zapalnym, któremu towarzyszy zaczerwienienie), obrzękiem, grudkami zapalnowsiękowymi (rodzaj malutkich pęcherzyków tworzących strupy lub wręcz przeciwnie sączących się), Najczęściej umiejscawia się pod pachami, na łokciach, w pachwinach, na wewnętrznej powierzchni ud oraz rzadziej w okolicach oczu. Ponadto wykwity mogą być powikłaniem różnego rodzaju chorób skóry. Leczenie jest bardzo zróżnicowane, w zależności od przyczyny, Ogólnie rzecz biorąc, leczenie o charakterze ogólnym, lekami stosowanymi doustnie, jest połączone z leczeniem miejscowym, które ma na celu zmniejszenie objawów stanu zapalnego.
Kłykciny kończyste, czyli „koguci grzebień
Owe rozrosty w kształcie przypominającym koguci grzebień lub małe kalafiory, różowe i miękkie, rozwijają się niemal wyłącznie wokół narządów płciowych u osób dotkniętych przewlekłymi zapaleniami (np. rzeżączka). Wywołuje je wirus. Leczenie polega na leczeniu choroby, która jest ich przyczyną (np. rzeżączki) oraz na leczeniu miejscowym przez kautery zację (przyżeganie).
Dermatoza
Potoczny termin oznaczający proces prowadzący do zwyrodnienia skóry lub też, jedną z chorób skóry. Najczęściej używa się tego słowa w tym drugim znaczeniu.
Potnica
W różnych miejscach na skórze pojawiają się niewielkie, okrągłe i twarde pęcherzyki, które swędzą i zawierają przezroczysty płyn. Niemal zawsze są połączone z nadmiernym poceniem się i pojawiają się raczej w ciepłych porach roku, przez co można je porównać do uczulenia na pot. Z czasem znikają same; istnieje jednak leczenie, nie zawsze wprawdzie skuteczne, polegające na leczeniu nadmiernego pocenia się i zmierzające do zmniejszenia objawów zapalnych.
Słoniowacizna
Mogące osiągać monstrualne rozmiar}’ zgrubienie któregoś narządu lub kończyny (na ogół dolnej) w wyniku niewydolności żylnej (zastój żylny) lub niewydolności układu limfatycznego, połączone z rozrostem tkanki łącznej. Ta choroba niemal zawsze wymaga interwencji chirurga.
Rumień
Zaczerwienienie skóry w wyniku przekrwienia, znikające pod wpływem ucisku i pojawiające się ponownie chwilę później. Rumień towarzyszy niemal wszystkim chorobom skóry. Jeśli występuje sam, może być reakcją na działanie czynnika szkodliwego (np. słońca rumień słoneczny, reakcją na kwas rumień pośladków u noworodków itd.), reakcją na zatrucie lub chorobę zakaźną.
Zapalenie gruczołów potowych
Stan zapalny gruczołu wydzielającego lub wytwarzającego pot tworzący bolesny guzek, mogący osiągnąć wielkość zielonego groszku. W końcowej fazie guzek otwiera się i wydziela ropę; leczenie należy podjąć wcześnie. Będzie to niewielki zabieg chirurgiczny połączony ze stosowaniem antybiotyków.
Piegi. Małe zabarwione plamki występujące najczęściej na twarzy, ramionach i rękach osób o jasnym kolorze skóry (oraz jasnym lub rudym kolorze włosów) pod wpływem kontaktu ze słońcem.Majq one znaczenie jedynie z estetycznego punktu widzenia. Piegi mogq czasami cofać się przy powtarzanych co jakiś czas zabiegach peelingu.
Nadmierne pocenie się
Objawia się nadmiernym wydzielaniem potu, zwłaszcza przez ręce, stopy i pachwiny. Leczenie za pomocą środków ściągających przynosi bardzo skromne rezultaty. Przestrzeganie higieny i dokładne suszenie części ciała dotkniętych tym schorzeniem, zmniejsza skutki nadmiernego pocenia się (nieprzyjemny zapach, grzybice itd.).
Nadmierne Owłosienie
Anormalne zwiększenie się owłosienia na twarzy i na kończynach, zwłaszcza u kobiet, często w okresie menopauzy. Nie jest to nic poważnego, ale bardzo nieprzyjemne i przykre, pozostaje w związku z czynnością gruczołów wydzielania wewnętrznego Leczenie polega na zmniejszeniu nierównowagi hormonalnej, odpowiedzialnej za inne, związane z nią zakłócenia; w leczeniu miejscowym dobre wyniki daje elektryczne usuwanie włosów.
Liszajec
Zakażenie, którego przyczyną są drobnoustroje ropne (gronkowiec, paciorkowiec), często obserwowane u dzieci. Pojawiają się małe pęcherzyki, które przekształcają się w krosty, a następnie strupy. Jest to choroba o charakterze ostrym, szybko postępująca, mająca skłonność do nawrotów pozostawiania czerwonych blizn. W leczeniu łączy się doustne przyjmowanie antybiotyków z miejscowym stosowaniem środków antysep tycznych. Należy unikać pocierania tych miejsc, gdyż łatwiej nastąpi rozsianie zakażenia.
Wyparzenie
Podrażnienie naturalnych fałd skóry na skutek tarcia, zmacerowania naskórka (w wyniku pocenia się) oraz czynników zakaźnych, pojawiających się najczęściej w przypadku otyłości, nadmiernego pocenia się, cukrzycy lub nieodpowiedniej higieny. W leczeniu ważne jest ścisłe przestrzeganie higieny; następnie stosowanie środków antyseptycznych oraz próba zmniejszenia podrażnienia skóry.
Marskość
Chodzi tu o zmianę twardówkową narządów płciowych (napletek u mężczyzny, srom u kobiety), której towarzyszą świąd i atrofia. Dobre wyniki daje leczenie hormonalne (u kobiet) bądź operacja (u mężczyzn).
Opryszczka zwykła (opryszczka pospolita)Występuje w postaci swędzących pęcherzyków, a niekiedy skupisk pęcherzyków, których pojawienie się poprzedzają swędzenie lub niewielka plamka rumieniowa, Pojawia się na ogół na wargach, rzadziej na narządach płciowych. Opryszczkę wywołuje wirus, jej nawroty są częste, chociaż jej rozwój dość skutecznie hamują leki przeciwwirusowe.
Liszaj
Choroba skóry, występująca w postaci niewielkich płaskich i twardych grudek o kształcie wielokąta, pojawiających się na kciukach, pośladkach i nogach. Ma charakter przewlekły, z powolnym powrotem do zdrowia. W leczeniu stosuje się kortykosteroidy przeciwzapalne, leki przeciwhistami nowe, niekiedy promienie rentgenowskie.
Choroba Reynauda
Objawia się pod wpływem zimna lub na skutek bezpośredniego kontaktu z zimnem (np. wzięcia do ręki za mrożonego produktu). Choroba obejmuje koniuszki palców rąk i stóp. Powstaje w wyniku zwężenia małych tętnic, które zamykają się pod wpływem zimna, powodując dotkliwy ból w tych miejscach. Leczenie ma charakter głównie zapobiegawczy noszenie rękawiczek i unikanie kontaktów z zimnem. Dobre rezultaty przynosi stosowanie leków rozszerzających naczynia i inhibitorów kanału wapniowego.
Mięczak zakaźny
Ma postać małych, półkolistych, białawych grudek pojawiających się na twarzy i w okolicach narządów płciowych, zwłaszcza u dzieci. Przyczyną jest wirus, choroba odznacza się więc dużą zakaźnością; leczy się ją lekami przeciwwirusowymi.
Grzybice Skóry
Ogólna nazwa oznaczająca choroby, których przyczyną są zakażenia grzybami. Jest wiele odmian grzybic, więc różnorodne są ich przyczyny, umiejscowienie i wygląd od łuszczącej się skóry, aż do szczelin między palcami stóp (stopa atlety), czerwonych czarnego wpadającego w niebieski, najczęściej na twarzy i głowie (rzadko na kończynach i na tułowiu). Zwyrodnienie owych komórek barwnikowych postępuje niekiedy błyskawicznie, Jedyne skuteczne leczenie polega na usunięciu czerniaka operacyjnie; jeśli czerniak jest już bardziej zaawansowany, można pooperacyjnie naświetlać go promieniami Roentgena. Przyczyną jest wirus, choroba odznacza się więc dużą zakaźnością; leczy się ją lekami przeciw wirusowymi. Grzybice skóry Ogólna nazwa oznaczająca choroby, których przyczyną są zakażenia grzybami. Jest wiele odmian grzybic, więc różnorodne są ich przyczyny, umiejscowienie i wygląd od łuszczącej się skóry, aż do szczelin między palcami stóp (stopa atlety), czerwonych łuskowatych plamek o ząbkowanych brzegach w pachwinach i u nasady ud (grzybica naskórka), plam w kolorze kawy z mlekiem bardzo drobno łuszczących się na piersi (łupież), wypadania włosów, występujące u dzieci (grzybica strzygąca drobno zarodnikowa (choroba Grubyego)) itd.