Przyczyny żółtaczki
Żółtaczka polega na zabarwieniu skóry wywołanym przez nagromadzenie się barwnika zwanego bilirubiną, który pochodzi z rozpadu i przemiany hemoglobiny (substancji transportującej tlen w czerwonych krwinkach i nadającej im ich barwę). Bilirubina jest usuwana z wątroby razem z żółcią w postaci barwników żółciowych przez przewód żółciowy. Żółć jest magazynowana i zagęszczana w pęcherzyku żółciowym, a następnie doprowadzana do jelit w czasie jedzenia. Żółtaczka może mieć 2 zasadnicze przyczyny: zwiększony rozpad krwinek czerwonych utrudniający wątrobie szybkie usuwanie barwników albo zahamowanie ich odpływu w samej wątrobie bądź w drogach żółciowych. Jeśli chodzi o wątrobę i drogi żółciowe, to można mówić o 2 sytuacjach:
1. Komórki wątroby nie są w stanie przekształcić bilirubiny w barwnik żółciowy. Zdarza się to przy zapaleniach wątroby, wirusowych lub toksycznych (wywołanych przez leki lub inne środki) i w marskości (stopniowym niszczeniu wątroby pod wpływem ciągłego spożywania alkoholu lub wywołanej zakażeniem). Niektóre choroby dziedziczne również mogą być przyczyną żółtaczki u niemowląt w pierwszych dniach lub miesiącach życia.
2. Drogi żółciowe zostają zaczopowane i żółć nie ma odpływu. Zdarza się to, gdy w kanale pęcherzyka żółciowego (kanale, przez który pęcherzyk się oczyszcza) lub w przewodzie żółciowym znajduje się kamień; również wtedy, gdy drogi żółciowe są uciśnięte przez guz (nowotwór lub torbiel) bądź obrzęk (przy zapaleniu trzustki czy ropniu wątroby).
Kolka wątrobowa i kamienie żółciowe objawy
Kolka wątrobowa objawia się ostrym bólem, często występującym w nocy, po obfitym posiłku (zazwyczaj tłustym i suto zakrapianym). Ból jest umiejscowiony w podżebrzu w prawej części brzucha, skąd często promieniuje ku tyłowi i prawemu ramieniu. Utrudnia głębokie oddychanie, często towarzyszą mu gwałtowne wymioty, Pojawić mogą się również dreszcze.
Przyczyny,
Przyczyną kolki wątrobowej jest zaklinowanie się kamienia żółciowego w kanale pęcherzyka. W przypadku podejrzenia kamieni żółciowych lekarz zaleca echo grafię. Często wykazuje ona obecność jednego lub kilku kamieni w pęcherzyku. Ich wielkość bywa różna. Powstawanie kamieni w pęcherzyku żółciowym jest zjawiskiem nie do końca wyjaśnionym, zależnym od indywidualnego składu chemicznego zawartości pęcherzyka, jak też prawdopodobnie od sposobu odżywiania się. Jest prawdopodobne, że w pęcherzyku, który regularnie oczyszcza się (dzięki spożywaniu niewielkich ilości tłustych pokarmów), istnieje małe zagrożenie wytworzenia się kamieni.
Leczenie.
Leczenie jest takie, jak w ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego i zapaleniu dróg żółciowych.
Ból w żółtaczce Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego
Objawy.
Nie wiadomo, dlaczego u pewnych osób sole żółciowe i wapń wytrącają się w formie prawdziwych kamieni. Najgroźniejsze są nie największe tylko najmniejsze kamienie, bo one mogą zaklinować się w kanale wychodzącym z pęcherzyka żółciowego. Nierzadko wykrywa się duże kamienie u osób nie mających ani zaburzeń trawienia, ani kolki wątrobowej. W żadnym wypadku nie należy wtedy uciekać się od razu do skalpela: kamienie należy usuwać tylko wtedy, gdy są źródłem uciążliwych objawów chorobowych. W przeciwnym wypadku operacja nie jest ani pilna, ani nawet konieczna. Zablokowanie kanału pęcherzyka żółciowego utrudnia opróżnianie go, przez co staje się on napięty i sprawia ból: jest to ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego. Chory najczęściej przechodzi wcześniej napad kolki wątrobowej i odczuwa albo odczuwał wcześniej ból, Jeżeli natychmiast nie zgłosił się do lekarza, a pęcherzyk jest zatkany, może wystąpić żółtaczka. Lekarzowi łatwo jest postawić diagnozę na podstawie wywiadu i badania w prawym podżebrzu dotknięcie okolic pęcherzyka żółciowego sprawia silny ból, W razie wątpliwości lekarz może zalecić echografię wątroby i dróg żółciowych, która wykaże powiększony pęcherzyk z licznymi kamieniami,
Rozwój choroby i leczenie.
Najczęściej kamień zostaje w końcu usunięty po kilku godzinach lub kilku dniach. Jeśli to nie nastąpi, w pęcherzyku może wystąpić zakażenie. Po kilku dniach pojawią się dreszcze i gorączka, Operacja staje się wtedy niezbędna.
Gorączka w żółtaczce Zapalenie dróg żółciowych
Objawy.
Po napadzie kolki wątrobowej (zob. poprzednia strona) a czasami bez wcześniejszych objawów, występuje stopniowo pogłębiająca się żółtaczka i wysoka gorączka, 39° 40° C, z nie dającymi się opanować dreszczami, świadczącymi o ciężkim zakażeniu, Badanie wykazuje bóle poniżej żeber, przy obmacywaniu wątroby i dróg żółciowych. Chorobą jest zapalenie dróg żółciowych: bakteryjne zapalenie przewodu żółciowego.
Przyczyny.
Najczęstszym źródłem zapalenia przewodu żółciowego jest obecność kamienia, Obrzęk i zatkanie przewodu żółciowego ułatwiają dojście bakteriom z jelit i zakażenie dróg żółciowych.
Powikłania.
Nieleczone zapalenie dróg żółciowych może wywołać powikłania w postaci posocznicy lub ropnia wątroby.
Leczenie.
Echografia niewiele daje poza możliwością zobaczenia kamienia (jeśli istnieje) będącego przyczyną choroby. Czasami niezbędne jest przeprowadzenie badania za pomocą wziernika: przez usta wprowadza się fiberoskop, który kieruje się przez przełyk do żołądka i dalej do dwunastnicy, żeby zbadać ujście przewodu żółciowego, Jeśli znajduje się tam uwięziony kamień, można go usunąć za pomocą malutkiej pensety. Można również wprowadzić do przewodu żółciowego środek cieniujący i radiologicznie zbadać, czy zatkanie nie ma innej przyczyny niż kamień. Usunięcie kamienia jest konieczne, aby zacząć leczenie zakażenia. Jeśli przewód pozostaje zablokowany, antybiotyki często okazują się nieskuteczne.